#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Mỹ siết thuế, thủy sản Việt vẫn có cửa bật lên

Doanh nghiệp thủy sản Việt không còn ở thế bị động trong cuộc chơi thuế quan. Với chuỗi cung ứng khép kín và tỷ lệ nội địa hóa gần như tuyệt đối, ngành này đang sở hữu “vũ khí phòng thủ” vững chắc, sẵn sàng đón đầu mọi rào cản thương mại từ phía Mỹ.

Cuộc điện đàm giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vào tối 2/7 (giờ Việt Nam) đã ngay lập tức khuấy động giới doanh nghiệp và cộng đồng chuyên gia. Những phân tích, bình luận nhanh chóng được đưa ra, xoay quanh tín hiệu tích cực trong quan hệ thương mại song phương, đặc biệt là kết quả đàm phán liên quan đến biện pháp thuế đối ứng mà Mỹ sắp áp dụng với Việt Nam.

Theo thông báo từ phía Mỹ, Việt Nam sẽ phải đối mặt với mức thuế cơ bản 10% trên tất cả các mặt hàng xuất khẩu, mức 20% cho hàng hóa đưa trực tiếp vào Mỹ, và 40% cho hàng trung chuyển – một chính sách thuế được đánh giá là vừa mang tính răn đe, vừa là phép thử đối với khả năng kiểm soát nguồn gốc xuất xứ của hàng Việt.

Trong bối cảnh đó, ngành thủy sản – một trong những mũi nhọn xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào thị trường Mỹ – lập tức trở thành tâm điểm chú ý. Mỹ từ lâu vẫn đặc biệt coi trọng yếu tố xuất xứ và tỷ lệ nội địa hóa, biến đây thành "vũ khí kỹ thuật" trong các cuộc đàm phán thương mại.

Ông Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT CTCP Thực phẩm Sao Ta (FMC), nguyên Chủ tịch VASEP, khẳng định ngành thủy sản Việt có đủ nội lực để ứng phó. “Tỷ lệ nội địa hóa gần như tuyệt đối, các doanh nghiệp hiện nay đã xây dựng chuỗi cung ứng hoàn toàn trong nước – từ khâu nuôi trồng đến chế biến phục vụ xuất khẩu. Ngoại trừ một số nguyên liệu sản xuất thức ăn và lượng nhỏ con giống phải nhập khẩu, toàn bộ quá trình đều diễn ra trên lãnh thổ Việt Nam,” ông nói.

Dù chưa rõ cụ thể mức thuế Mỹ sẽ áp với từng mặt hàng, ông Lực tin rằng ngành tôm có cơ hội vượt qua rào cản thuế, nhờ tỷ lệ nội địa hóa rất cao. “Từ ao nuôi đến nhà máy chế biến, đều là sản phẩm của Việt Nam. Việc xác định xuất xứ còn phụ thuộc vào cách Mỹ đánh giá các cấu phần, nhưng riêng con tôm – Việt Nam đang có lợi thế rõ ràng.”

Cá tra – mặt hàng chiếm khoảng 60% kim ngạch xuất khẩu thủy sản – thậm chí còn có vị thế vững chắc hơn. Theo VASEP, Việt Nam hiện cung cấp trên 90% sản lượng cá tra phi lê đông lạnh toàn cầu, trong khi các đối thủ như Ấn Độ, Bangladesh hay Ai Cập chủ yếu sản xuất cho thị trường nội địa hoặc xuất thô, chưa hình thành chuỗi giá trị khép kín.

Đồng bằng sông Cửu Long – nơi được mệnh danh là “vựa cá tra lớn nhất thế giới” – đang hội tụ đầy đủ lợi thế để giữ vững vị trí dẫn đầu: diện tích nuôi chuyên canh hàng chục nghìn ha, khí hậu ổn định, hệ thống sông ngòi thuận lợi quanh năm. Đặc biệt, mô hình sản xuất liên kết theo chuỗi – từ con giống, thức ăn, nuôi trồng, chế biến đến xuất khẩu – đã tạo nên sức mạnh đặc thù của ngành cá tra Việt Nam.

Các doanh nghiệp lớn như Vĩnh Hoàn, Nam Việt, IDI, Biển Đông Seafoods… không chỉ sở hữu hệ sinh thái hoàn chỉnh mà còn kiểm soát chất lượng đầu ra, đồng thời tối ưu hóa chi phí để nâng cao khả năng cạnh tranh – yếu tố then chốt trong bối cảnh thuế quan thay đổi liên tục.

Thực tế, xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2025 đã tăng gần 19%, trong đó riêng thị trường Mỹ đạt 891 triệu USD, tăng 16% – phần lớn nhờ đẩy mạnh giao hàng trước ngày 9/7, thời điểm Mỹ dự kiến áp thuế mới.

Tuy vậy, theo VASEP, triển vọng xuất khẩu nửa cuối năm 2025 sẽ phụ thuộc rất lớn vào mức thuế chính thức được Mỹ áp dụng sau mốc 9/7. Nếu Việt Nam chứng minh được nguồn gốc rõ ràng và tỷ lệ nội địa hóa cao, cánh cửa tiếp cận thị trường vẫn còn rộng mở – và thậm chí có thể trở thành lợi thế trong cuộc chơi mới.