Mỹ "mắc kẹt" trong vòng xoáy Iran?

Dù Tổng thống Donald Trump liên tục khẳng định sự áp đảo tuyệt đối trên chiến trường, giới chức quốc phòng Mỹ lại đang lo ngại về một thực tế phũ phàng: Lầu Năm Góc không còn nhiều mục tiêu chiến lược để oanh tạc. Khi các kho tên lửa của Iran đã rút sâu vào hầm trú ẩn kiên cố, Washington đang đối mặt với một vòng xoáy luẩn quẩn: Dấn sâu thì sa lầy, rời đi thì bẽ mặt.

Trong khi Mỹ miệt mài với các đợt không kích lẻ tẻ, Tehran lại đang xoay chuyển thế trận bằng đòn bẩy kinh tế và ưu thế tại "yết hầu" Hormuz, biến những tuyên bố chiến thắng của Nhà Trắng trở nên mơ hồ hơn bao giờ hết.

Một tên lửa Tomahawk phóng từ tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường của Mỹ.

Các nguồn tin quốc phòng cho biết khả năng tấn công của Mỹ vào các mục tiêu chiến lược tại Iran đang dần bị thu hẹp, ngay cả khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục không kích trong những tuần tới.

Theo hai quan chức quốc phòng và một cựu quan chức, lộ trình quân sự mới đã hạn chế đáng kể các phương án đánh vào những cơ sở trọng yếu, đặc biệt là các kho tên lửa đạn đạo được bảo vệ kiên cố. Những mục tiêu còn lại ngày càng khó tiếp cận nếu không mở rộng quy mô can thiệp.

Trong khi đó, Iran không đối đầu trực diện mà chuyển hướng sang chiến lược gây sức ép kinh tế, tận dụng vị trí kiểm soát tại Eo biển Hormuz. Cách tiếp cận này không chỉ đẩy giá năng lượng lên cao mà còn gia tăng áp lực chính trị lên Washington.

Giới phân tích cảnh báo, diễn biến hiện tại có thể trao thêm lợi thế cho Tehran trong các cuộc đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân và an ninh khu vực. Khi không bị dồn vào thế yếu rõ rệt, Iran có thể kéo dài thời gian và từ chối nhượng bộ.

Một số ý kiến cho rằng Mỹ đang đối mặt lựa chọn khó khăn: hoặc tiếp tục tấn công với hiệu quả giảm dần, hoặc dừng lại trong thế chưa đạt được mục tiêu chiến lược. Cả hai kịch bản đều tiềm ẩn rủi ro chính trị.

Trong bài phát biểu gần đây, ông Trump khẳng định các mục tiêu quân sự và công nghiệp quốc phòng của Iran đã bị “triệt tiêu”, đồng thời cam kết tiếp tục các đợt không kích. Tuy nhiên, ông không nêu rõ những mục tiêu quan trọng còn lại.

Thực tế, các kho tên lửa còn tồn tại nhiều khả năng nằm sâu trong hệ thống hầm ngầm kiên cố. Việc phá hủy chúng bằng không kích đơn thuần gần như không khả thi. Muốn tạo bước ngoặt, Mỹ có thể phải tính đến phương án triển khai lực lượng trên bộ – lựa chọn đi kèm nguy cơ tổn thất lớn.

Một hướng đi khác được nhắc đến là gia tăng sức ép quanh đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu của Iran – mà không trực tiếp phá hủy cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, kiểm soát khu vực này cũng đòi hỏi hiện diện quân sự thực địa, kéo theo nguy cơ sa lầy.

Trong khi đó, chiến lược “cầm cự” của Tehran đang phát huy hiệu quả nhất định. Áp lực chi phí chiến tranh và biến động năng lượng khiến bài toán đối ngoại của Washington thêm phức tạp.

Một số quan chức lo ngại Mỹ có thể rơi vào mô hình tấn công kéo dài, tương tự cách Israel áp dụng trong khu vực – liên tục gây sức ép nhưng không tạo ra kết quả निर्ण định. Kịch bản này dễ dẫn tới vòng xoáy leo thang mà không có lối ra rõ ràng.

Ở trong nước, tranh cãi chính trị cũng gia tăng. Nhiều ý kiến cho rằng chiến lược hiện tại thiếu mục tiêu cụ thể và chưa xác định rõ bước đi tiếp theo. Khi chiến dịch kéo dài mà hiệu quả không tương xứng, áp lực điều chỉnh chính sách sẽ ngày càng lớn.

Bài toán Iran vì vậy vẫn chưa có lời giải. Khi mục tiêu quân sự dần cạn, trong khi rủi ro leo thang chưa giảm, mọi lựa chọn đều trở nên đắt đỏ hơn về cả quân sự lẫn chính trị.