Mỹ kiểm soát an ninh chiến lược tại Greenland?

Thỏa thuận mới giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland cho phép Washington mở rộng đáng kể hiện diện quân sự và quyền tiếp cận tại vùng lãnh thổ tự trị này. Đằng sau câu chuyện an ninh là một cuộc cạnh tranh dài hạn về vị trí chiến lược, khoáng sản và hạ tầng tại Bắc Cực.

Greenland có thể trở thành tâm điểm của dòng vốn vào quốc phòng, logistics, năng lượng và khai khoáng, nhưng lợi ích kinh tế thực tế còn phụ thuộc vào quy mô đầu tư và cách thỏa thuận được triển khai.

Tổng thống Donald Trump ngày 18/9 tuyên bố Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt thỏa thuận cho phép Washington mở rộng hiện diện quân sự lâu dài tại Greenland. Theo Reuters, thỏa thuận trao cho Mỹ quyền tiếp cận, xây dựng căn cứ và bay qua lâu dài, đồng thời hạn chế các quốc gia ngoài NATO thiết lập căn cứ hoặc thực hiện một số khoản đầu tư nhạy cảm trên đảo.

Đây là thay đổi có ý nghĩa với kinh tế Bắc Cực bởi Greenland không chỉ có vị trí chiến lược mà còn sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản được quan tâm. Việc Mỹ tăng hiện diện có thể kéo theo nhu cầu về cơ sở hạ tầng, vận tải, thông tin liên lạc, năng lượng và dịch vụ hậu cần phục vụ hoạt động quân sự cũng như dân sự.

Với doanh nghiệp quốc phòng, câu chuyện đáng chú ý nằm ở khả năng gia tăng chi tiêu cho radar, giám sát, hàng không, vệ tinh và các hệ thống phòng thủ tại khu vực Bắc Cực. Nếu các kế hoạch đầu tư được cụ thể hóa, chuỗi cung ứng quốc phòng Mỹ và châu Âu có thể xuất hiện thêm các đơn hàng liên quan tới hạ tầng và thiết bị.

Khoáng sản cũng là một biến số quan trọng. Greenland từ lâu được đánh giá có tiềm năng tài nguyên đáng kể, trong khi cuộc cạnh tranh kiểm soát chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược đang ngày càng gắn với an ninh quốc gia. Tuy nhiên, từ tiềm năng địa chất đến khai thác thương mại vẫn là khoảng cách lớn do điều kiện khí hậu, hạ tầng hạn chế và chi phí logistics cao.

Không chỉ Mỹ, châu Âu cũng đang gia tăng sự quan tâm. Trước đó, Liên minh châu Âu đã công bố kế hoạch hỗ trợ 200 triệu euro cho Greenland, cho thấy khu vực này đang được nhìn nhận ngày càng rõ như một không gian kinh tế và chiến lược quan trọng.

Với thị trường tài chính, tác động không nằm ở một vài doanh nghiệp riêng lẻ mà có thể lan theo chuỗi: quốc phòng, khai khoáng, vận tải biển, năng lượng, hạ tầng và công nghệ giám sát. Tuy nhiên, quy mô lợi ích vẫn phụ thuộc vào vốn thực tế được giải ngân và các dự án cụ thể.