Mỹ dự định triển khai căn cứ tiếp tế cho hạm đội tàu ngầm hạt nhân ở Greenland?

Theo nhận định của giới phân tích quân sự, Greenland đang ngày càng trở thành “bàn đạp chiến lược” trong kế hoạch mở rộng hiện diện của Mỹ tại Bắc Cực, giữa bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt với Nga và Trung Quốc.

Căn cứ hậu cần cho hạm đội tàu ngầm hạt nhân?

Trả lời hãng thông tấn TASS, chuyên gia quân sự Alexander Stepanov cho biết Mỹ đang lên kế hoạch thiết lập một căn cứ hỗ trợ hậu cần cho hạm đội tàu ngầm hạt nhân tại Greenland. Theo ông, Washington sẽ triển khai thêm cơ sở hạ tầng quân sự mới trên hòn đảo này nhằm phục vụ mục tiêu dài hạn ở khu vực Bắc Cực.

“Họ cần một căn cứ để đáp ứng nhu cầu hậu cần của hạm đội tàu ngầm hạt nhân. Đây là một phần trong chiến lược quân sự hóa Bắc Cực và gia tăng hiện diện của Mỹ trong khu vực. Greenland đóng vai trò là bàn đạp then chốt”, ông Stepanov nhận định.

Bên cạnh đó, chuyên gia này cho rằng Mỹ cũng có kế hoạch triển khai cơ sở hạ tầng mặt đất cho hệ thống phòng thủ tên lửa ‘Vòm Vàng’, đồng thời thúc đẩy khai thác tài nguyên thiên nhiên tại Greenland. Tuy nhiên, theo ông, mục tiêu quân sự vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Bắc Cực – mặt trận chiến lược mới của thế kỷ 21

Ông Stepanov cảnh báo rằng Bắc Cực nhiều khả năng sẽ trở thành khu vực tranh chấp chiến lược trong nửa sau thế kỷ 21, khi các quốc gia phương Tây đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng quân sự tại khu vực này.

“Chúng ta đang chứng kiến những dấu hiệu rõ ràng cho thấy phương Tây tăng cường mạnh mẽ sự hiện diện quân sự ở Bắc Cực”, ông nói.

Chuyên gia này cũng đề cập tới nguy cơ leo thang căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu, đặc biệt là trong vấn đề quyền kiểm soát Greenland. Theo ông, Washington không muốn sự can thiệp của các bên thứ ba, bao gồm cả chính quyền châu Âu hay Đan Mạch – quốc gia hiện có chủ quyền đối với hòn đảo.

Greenland: Vị trí chiến lược và “kho báu” tài nguyên

Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, sở hữu vị trí địa chiến lược đặc biệt tại Bắc Cực. Hòn đảo này được đánh giá là giàu tài nguyên thiên nhiên, bao gồm kẽm, chì, vàng, quặng sắt, đồng, hydrocarbon, cũng như một trong những trữ lượng đất hiếm lớn nhất thế giới.

Chính yếu tố này khiến Greenland trở thành điểm nóng trong cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc, trong bối cảnh chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược ngày càng mang ý nghĩa sống còn đối với các nền kinh tế lớn.

Trump và tham vọng kiểm soát Greenland

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong những năm gần đây đã nhiều lần công khai bày tỏ sự quan tâm tới việc mua lại Greenland, viện dẫn tầm quan trọng quân sự, vị trí chiến lược và khả năng tiếp cận tài nguyên thiên nhiên của hòn đảo.

Ông Trump cho rằng việc Mỹ kiểm soát Greenland là cần thiết để đối phó với những gì ông mô tả là mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc. Những phát ngôn này đã làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và các đồng minh châu Âu, đi kèm với các cảnh báo về thuế quan và thậm chí là khả năng sử dụng vũ lực.

Phía Đan Mạch đã bác bỏ các lập luận này, khẳng định không tồn tại mối đe dọa quân sự từ bên ngoài đối với Greenland.

Phản ứng từ Nga và Trung Quốc

Về phía Nga, Tổng thống Vladimir Putin khẳng định rằng tình hình xung quanh Greenland “không liên quan đến Nga”, trong khi Ngoại trưởng Sergey Lavrov cho biết Washington “hoàn toàn nhận thức được” việc cả Nga và Trung Quốc đều không có kế hoạch tiếp cận hay can thiệp vào hòn đảo.

Trung Quốc cũng lên tiếng chỉ trích các cáo buộc của Mỹ, cho rằng việc nhắc đến Nga và Trung Quốc chỉ là “cái cớ” cho điều mà Bắc Kinh gọi là sự mở rộng hiện diện quân sự của Washington tại Bắc Cực.

Mỹ – NATO và “khuôn khổ” mới cho Greenland

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Tổng thống Trump cho biết một “khuôn khổ” cho thỏa thuận liên quan đến Greenland đã được đưa ra thảo luận. Theo ông, đề xuất này – được đàm phán với Tổng thư ký NATO Mark Rutte – sẽ cho phép Mỹ tiếp cận quân sự sâu rộng hơn đối với hòn đảo.

Hiện nay, Washington đã và đang vận hành một số cơ sở quân sự tại Greenland thông qua các thỏa thuận quốc phòng song phương lâu dài với Đan Mạch. Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance sau đó cho biết Mỹ kỳ vọng được tiếp cận một phần tài nguyên thiên nhiên của Greenland để đổi lại việc cung cấp “sự bảo vệ quân sự” cho hòn đảo này.