Mỹ đổi chiến thuật, Iran chịu sức ép kép

Khi các lựa chọn quân sự ngày càng thu hẹp, Washington đang chuyển trọng tâm sang gây sức ép kinh tế với Tehran, trong đó phong tỏa hàng hải và kiểm soát dòng dầu qua khu vực Vịnh Ba Tư trở thành những công cụ quan trọng

Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm của cuộc đối đầu Mỹ - Iran, với khoảng 8 triệu thùng dầu được cho là vẫn âm thầm rời Vịnh Ba Tư mỗi đêm qua tuyến thay thế.

Mỹ đổi chiến thuật, Iran chịu sức ép kép

Sau 40 ngày tiến hành không kích và thêm 2 tuần tấn công, Mỹ chuyển trọng tâm sang gây sức ép kinh tế lên Iran. Tổng thống Trump cho biết Mỹ đang "hạ nhiệt" và chỉ "đàm phán ở mức độ hạn chế" với Iran, kỳ vọng nền kinh tế suy yếu sẽ tạo lợi thế cho Washington. Ông Trump nhận định nền kinh tế Iran đang ở "tình trạng rất tồi tệ" với lạm phát cao, nguồn lực tài chính gần như cạn kiệt, và chính quyền không đủ khả năng trả lương cho binh sĩ. Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đã làm cuộc khủng hoảng kinh tế Iran thêm nghiêm trọng.

Iran yêu cầu Mỹ phải đáp ứng một loạt điều kiện cứng rắn trước khi bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết. Các yêu cầu bao gồm dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, chấm dứt các biện pháp trừng phạt, rút lực lượng quân sự khỏi khu vực, bồi thường chiến tranh, giải phóng các tài sản bị đóng băng, chấm dứt tấn công lực lượng đồng minh và ngừng đe dọa. Tuy nhiên, bất chấp những tuyên bố cứng rắn, những lo ngại về tình trạng kinh tế Iran ngày càng gia tăng, đặc biệt là từ những nhân vật ôn hòa trong chính quyền.

Sức ép kinh tế đang làm gia tăng những bất đồng trong nội bộ giới chức Iran. Một bên là nhóm chính trị gia thực dụng, trong đó có Tổng thống Masoud Pezeshkian, lo ngại nền kinh tế tiếp tục suy yếu và muốn đạt được thỏa thuận với Mỹ. Bên kia là phe cứng rắn do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dẫn đầu, kiên quyết phản đối đàm phán với Washington. Các báo cáo cho thấy Tổng thống Iran và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran từng cảnh báo rằng lệnh phong tỏa ban đầu gây tổn hại nghiêm trọng cho nền kinh tế.

Khoảng 8 triệu thùng dầu được vận chuyển khỏi Vịnh Ba Tư mỗi đêm qua tuyến hàng hải phía Nam eo biển Hormuz với sự hỗ trợ của quân đội Mỹ. Quân đội Mỹ hộ tống các tàu chở dầu theo tuyến đường thay thế men theo bờ biển Oman, đảm bảo an toàn cho các tàu. Một số tàu được cho là đã "tắt tín hiệu", vô hiệu hóa hệ thống nhận dạng để âm thầm rời khỏi khu vực. Nếu Mỹ duy trì dòng dầu rời Vịnh Ba Tư, Washington sẽ có thêm điều kiện để tiếp tục gây sức ép bằng lệnh phong tỏa hải quân.