Mỹ đã sai lầm ở Iran?

Trước khi chiến dịch quân sự nhắm vào Iran nổ ra, các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump, điển hình là Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright, từng bày tỏ sự lạc quan rằng thị trường năng lượng sẽ không bị xáo trộn đáng kể.

Niềm tin này dựa trên tiền lệ từ cuộc không kích hồi tháng 6 năm ngoái, khi giá dầu chỉ biến động nhẹ rồi nhanh chóng bình ổn. Tuy nhiên, thực tế những ngày qua đã chứng minh đây là một sai lầm nghiêm trọng trong đánh giá tình hình. Khác với những đợt đụng độ trước đó, Tehran đã phản ứng bằng một "chiến tranh kinh tế" tổng lực, đẩy eo biển Hormuz – điểm nghẽn vận chuyển 20% lượng dầu thế giới – vào tình trạng tê liệt hoàn toàn.

Sự cứng rắn đột biến của Iran, bao gồm việc phóng hàng loạt tên lửa, UAV và đe dọa rải thủy lôi, đã khiến hoạt động vận tải vùng Vịnh đình trệ và giá dầu vọt lên mức báo động. Tại Washington, sự lạc quan ban đầu đang dần nhường chỗ cho sự lúng túng. Các nghị sĩ Mỹ bày tỏ lo ngại về việc chính quyền thiếu một kế hoạch rút lui rõ ràng cũng như các biện pháp an ninh cụ thể để mở lại tuyến đường biển huyết mạch. Trong khi Tổng thống Trump vẫn khẳng định chiến dịch thành công và kêu gọi các thủy thủ "dũng cảm hơn", thì nội bộ chính quyền lại xuất hiện những rạn nứt về mục tiêu cuối cùng: một bên theo đuổi tham vọng thay đổi chế độ, bên kia chỉ muốn tìm kiếm một lối thoát chiến thuật trong ngắn hạn để hạ nhiệt giá nhiên liệu.

Áp lực kinh tế đang trở thành "hòn đá tảng" đè nặng lên các toan tính chính trị của Nhà Trắng, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Chỉ trong 2 ngày đầu chiến sự, quân đội Mỹ đã tiêu tốn tới 5,6 tỷ USD đạn dược, trong khi giá xăng dầu tăng cao đang trực tiếp bào mòn túi tiền của cử tri. Những thông tin gây nhiễu về việc Hải quân Mỹ hộ tống tàu thương mại – vốn sau đó phải đính chính là chưa diễn ra – đã khiến thị trường tài chính rơi vào trạng thái bất định cực độ. Với việc Iran tuyên bố sẽ biến Hormuz thành "eo biển của thất bại" đối với những kẻ hiếu chiến, nỗ lực khôi phục trật tự năng lượng của Mỹ hiện vẫn đang dậm chân tại chỗ trước những rủi ro an ninh chưa từng có.