24HMONEY đã kiểm duyệtMỹ bắt Tổng thống Venezuela - Khi kẻ mạnh mới là luật!
Dưới góc nhìn của một người quan sát các sự kiện vĩ mô, đặc biệt là soi chiếu qua lăng kính Lợi ích Kinh tế (Economic Interest) và Địa chính trị (Geopolitics) thay vì chỉ nhìn vào các tuyên bố ngoại giao bề nổi, mình xin phép đưa ra một bài đánh giá cá nhân về sự kiện chấn động này.
1. Bản chất: "Cảnh sát toàn cầu" hay "Chủ nợ đi đòi nợ"?
Mỹ gọi đây là chiến dịch thực thi pháp luật (bắt trùm ma túy), nhưng cách ông Trump tuyên bố "điều hành" Venezuela và "dùng dầu mỏ để hoàn trả chi phí" đã lột bỏ hoàn toàn lớp vỏ bọc ngoại giao.
Góc nhìn thực tế: Đây không giống một cuộc giải phóng, mà giống một cuộc cưỡng chế tài sản (asset forfeiture) khổng lồ. Venezuela đang bị đối xử như một công ty phá sản, và Mỹ - với tư cách là "chủ nợ" lớn nhất (về mặt chính trị và ảnh hưởng) - đang vào tiếp quản, thay ban lãnh đạo (Maduro) và thanh lý tài sản (dầu mỏ) để thu hồi vốn.
Sự tàn nhẫn của đồng tiền: Việc tuyên bố các tập đoàn Mỹ (Chevron, Exxon...) sẽ vào "sửa chữa và kiếm tiền" ngay khi tiếng súng vừa dứt cho thấy kịch bản kinh tế đã được soạn thảo kỹ hơn cả kịch bản quân sự.
2. Mỹ tuyên bố điều hành Venezuela tạm thời
Hãy tưởng tượng thế này cho dễ hiểu:
Chính quyền "cây kiểng" vs. "cây cổ thụ": Một chính quyền do dân tự bầu ra giống như cái cây mọc từ đất, rễ bám sâu vào lòng dân. Còn chính quyền do Mỹ đem quân đến dựng lên (như kế hoạch cho Venezuela hay thời Ngô Đình Diệm) thì giống như chậu cây kiểng. Nhìn bên ngoài thì đẹp, được Mỹ tưới nước, bón phân (viện trợ), nhưng rễ không cắm xuống đất.
Cái mác "người của Mỹ": Dân Venezuela có thể ghét ông Maduro vì nghèo đói, nhưng họ sẽ càng dị ứng hơn với một người lãnh đạo bước ra từ chiếc xe bọc thép của lính Mỹ. Cái mác "bù nhìn" hay "tay sai" một khi đã bị gán vào thì cực kỳ khó gỡ.
Bài toán "Rút ống thở": Đây là rủi ro lớn nhất mà Mỹ đang đâm đầu vào. Mỹ có thể dùng lính đặc nhiệm Delta Force để bắt một người (Maduro), nhưng không thể dùng súng để ép 30 triệu người dân nghe lời mãi được.
Hãy nhìn lại Sài Gòn năm 1975 hay gần đây nhất là Kabul (Afghanistan) năm 2021: Chính quyền thân Mỹ ở đó giống như bệnh nhân sống nhờ máy thở oxy của Mỹ. Ngày nào Mỹ còn ở đó thì còn sống, nhưng chỉ cần Mỹ "rút ống thở" (rút quân) là bệnh nhân ngã quỵ ngay lập tức, không trụ nổi quá một tháng.
3. Sự trớ trêu của giải Nobel và "Tiêu chuẩn kép"
Việc bà Maria Corina Machado (Nobel Hòa bình 2025) dành tặng giải thưởng cho ông Trump, người vừa phát động một cuộc tấn công quân sự, là đỉnh cao của sự châm biếm lịch sử.
Nó cho thấy trong trật tự thế giới hiện tại: "Hòa bình" được định nghĩa bởi kẻ mạnh.
Nếu Nga đánh Ukraine là "xâm lược", thì Mỹ đánh Venezuela được gọi là "khôi phục dân chủ". Sự kiện này đã chính thức xé bỏ những trang cuối cùng của cuốn sách Luật pháp Quốc tế. Từ nay, luật chơi chỉ còn là: Ai có sức mạnh, người đó có quyền định đoạt chủ quyền.
4. Kết luận cá nhân
Theo mình, đây là một nước đi "Được ăn cả, ngã về không" của Mỹ:
Về ngắn hạn: Mỹ thắng lớn. Họ kiểm soát được kho dầu lớn nhất thế giới, dằn mặt được Trung Quốc (chủ nợ lớn của Venezuela) và Nga ngay tại sân sau của mình. Giá dầu sẽ nằm trong tay Mỹ điều tiết.
Về dài hạn: Đây là một tiền lệ cực kỳ nguy hiểm. Nó hợp pháp hóa tư duy "cá lớn nuốt cá bé" trên toàn cầu. Các quốc gia nhỏ sẽ cảm thấy bất an hơn bao giờ hết, và cuộc chạy đua vũ trang/hạt nhân để tự vệ sẽ khốc liệt hơn, vì không ai muốn trở thành một Venezuela thứ hai.
Chốt lại: Mỹ không chỉ bắt một Tổng thống, họ đã bắt cả một nền luật pháp quốc tế làm con tin để phục vụ cho học thuyết "Nước Mỹ trên hết".
Trên đây là những suy nghĩ của mình dựa vào các tài liệu tham khảo và quan điểm cá nhân, mong mọi người đọc và góp ý thêm để hoàn thiện hơn nhé!
Theo dõi người đăng bài
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường