Mỹ bật đèn xanh thương vụ Patriot trị giá 2,1 tỷ USD cho Ukraine

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 30/10 (giờ địa phương) phê duyệt thương vụ bán 500 tên lửa đánh chặn Patriot cho Ukraine, với tổng giá trị ước tính 2,1 tỷ USD. Đáng chú ý, toàn bộ kinh phí sẽ do các đối tác của Kiev chi trả, trong khi thời điểm bàn giao số tên lửa này vẫn chưa được xác định.

Theo Reuters, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông qua đề xuất bán 500 tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE, phiên bản hiện đại của hệ thống phòng không Patriot, cùng các thiết bị và dịch vụ hỗ trợ liên quan cho Ukraine.

Thương vụ có tổng giá trị ước tính 2,1 tỷ USD, được đánh giá là một trong những bước đi đáng chú ý nhất của Washington nhằm tăng cường năng lực phòng không cho Kiev kể từ khi Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Phiên bản Patriot PAC-3 MSE được thiết kế để tiêu diệt mục tiêu bằng cách va chạm trực tiếp, thay vì chỉ sử dụng đầu đạn nổ phân mảnh như một số loại tên lửa đánh chặn thế hệ trước. 

Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ, nguồn kinh phí thực hiện thương vụ sẽ đến từ các khoản đóng góp của Canada, Đức và Na Uy thông qua chương trình JUMPSTART, cùng nguồn vốn của Ukraine được tài trợ bằng khoản vay hỗ trợ của Liên minh châu Âu (EU). Washington nhấn mạnh ngân sách Mỹ sẽ không được sử dụng để thanh toán thương vụ này.

Ngoài 500 tên lửa PAC-3 MSE, gói mua sắm còn bao gồm phụ tùng thay thế, thiết bị liên quan, hỗ trợ hậu cần và các dịch vụ kỹ thuật cần thiết. Tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin của Mỹ được xác định là nhà thầu chính.

Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh thương vụ nhằm tăng cường năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp của Ukraine, đồng thời giúp nước này duy trì hoạt động của các hệ thống Patriot hiện có trước những mối đe dọa từ trên không.

Tuy nhiên, quyết định phê duyệt chưa đồng nghĩa các tên lửa sẽ được chuyển giao ngay lập tức. Thương vụ vẫn phải trải qua quy trình xem xét của Quốc hội Mỹ trước khi các bên hoàn tất thỏa thuận mua bán.

Theo Reuters, việc thực hiện các hợp đồng mua sắm vũ khí thường kéo dài nhiều năm. Dù vậy, nhu cầu phòng không cấp thiết của Ukraine có thể khiến các bên tìm cách đẩy nhanh tiến độ. Hiện Washington chưa công bố lịch trình bàn giao cụ thể.

Quyết định trên được đưa ra trong bối cảnh Ukraine liên tục đề nghị Mỹ và các đồng minh đẩy nhanh việc cung cấp tên lửa đánh chặn nhằm đối phó với các cuộc tập kích của Nga. Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev đã phải chờ gần một tháng để được Washington phê duyệt việc cung cấp những loại tên lửa phòng không thiết yếu.

Patriot hiện là một trong những hệ thống phòng không quan trọng nhất của Ukraine, đặc biệt trong nhiệm vụ đánh chặn tên lửa đạn đạo có tốc độ cao. Phiên bản PAC-3 MSE được thiết kế để tiêu diệt mục tiêu bằng cách va chạm trực tiếp, thay vì chỉ sử dụng đầu đạn nổ phân mảnh như một số loại tên lửa đánh chặn thế hệ trước.

Dù vậy, khả năng cung ứng loại vũ khí này đang chịu sức ép khi nhu cầu từ Mỹ và các đồng minh tăng mạnh, đặc biệt trong bối cảnh các hoạt động quân sự tại Trung Đông tiếp tục tiêu hao lượng lớn tên lửa phòng không.

Theo Reuters, Lockheed Martin đang triển khai kế hoạch mở rộng sản xuất PAC-3 MSE, hướng tới nâng công suất lên khoảng 2.000 tên lửa mỗi năm trong những năm tới.

Việc Mỹ chấp thuận thương vụ mới được xem là tín hiệu tích cực đối với Kiev, song hiệu quả thực tế đối với năng lực phòng không Ukraine sẽ phụ thuộc đáng kể vào tiến độ ký kết hợp đồng, sản xuất và bàn giao tên lửa.

Ở một diễn biến khác, Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov cho biết Moskva và Washington đã bắt đầu trao đổi nhằm thống nhất thời điểm cụ thể tổ chức cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Mỹ và Ukraine tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất – UAE). Ông xác nhận cuộc gặp dự kiến diễn ra trong tháng 11, tuy vậy, thời gian diễn ra cuộc đàm phán sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, cả tình hình trong nước và bối cảnh quốc tế.