#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Muốn lên hạng, Việt Nam phải gỡ điểm nghẽn ngay trong 2025

Chưa được FTSE Russell nâng hạng, Việt Nam một lần nữa đối mặt với thách thức cũ. Nhưng với những cải cách ngày một rõ nét và quyết tâm hội nhập, cánh cửa nâng hạng trong năm 2025 vẫn rộng mở – miễn là không chậm trễ thêm nữa.

Cơ hội nâng hạng chưa khép, nhưng không dành cho những bước chân chậm

Dù tiếp tục chưa được FTSE Russell đưa vào danh sách thị trường mới nổi hạng 2 trong kỳ đánh giá gần đây, nhưng Việt Nam vẫn duy trì được hy vọng cải thiện vị thế nếu kịp thời khắc phục những điểm nghẽn còn tồn tại. Theo ông Phạm Lưu Hưng – Kinh tế trưởng của Công ty Chứng khoán SSI, so với những lần đánh giá trước mang tính tổng quát, lần này FTSE đã thể hiện sự quan tâm chi tiết hơn đến quá trình triển khai các cải cách cụ thể, cho thấy họ không còn chỉ đứng ngoài quan sát.

Đáng chú ý, FTSE ghi nhận việc Việt Nam bắt đầu áp dụng cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài – một giải pháp được triển khai chỉ trong vòng 5 tháng nhưng đã đem lại những tín hiệu tích cực. Tuy vậy, để nâng hạng thành công, nỗ lực đơn lẻ là chưa đủ. Các rào cản về thủ tục hành chính, đặc biệt là trong khâu mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài, vẫn là một “nút thắt” cần tháo gỡ gấp.

Đây là điểm yếu cố hữu khi đối tượng chủ lực trong làn sóng nâng hạng – các nhà đầu tư tổ chức quốc tế – thường có thời gian hạn hẹp và không sẵn sàng cho những quy trình phức tạp, rườm rà. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần chuẩn hóa quy trình xử lý giao dịch thất bại theo thông lệ quốc tế. Dù hiện tại số lượng giao dịch thất bại còn ít và không gây thiệt hại đáng kể, nhưng cách thức công bố thông tin – chẳng hạn như việc tiết lộ quá nhiều dữ liệu về nhà đầu tư – đang gây lo ngại, nhất là với các tổ chức nước ngoài.

Một trở ngại lâu nay vẫn chưa được giải quyết triệt để là giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài (foreign ownership room). Nếu các doanh nghiệp niêm yết không minh bạch trong công bố thông tin hoặc không tạo đủ “dư địa” cho nhà đầu tư nước ngoài, thì khả năng Việt Nam lọt vào các rổ chỉ số lớn sẽ bị suy giảm nghiêm trọng. Theo ông Hưng, nếu tỷ trọng của Việt Nam trong rổ chỉ số toàn cầu chỉ dừng ở mức khiêm tốn, chẳng hạn 0,3%, thì nhiều nhà đầu tư lớn có thể sẽ không mặn mà tham gia.

Ở phía các cơ quan chức năng, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hiện đã xây dựng kế hoạch hành động từ tháng 3 đến tháng 9, gồm khoảng 8–9 đầu việc then chốt, tập trung vào những tiêu chí chưa đạt trong đánh giá của FTSE. Một trong các nhiệm vụ quan trọng là hoàn thiện quy trình xử lý giao dịch thất bại – nội dung được nhấn mạnh trong báo cáo lần này và vốn còn rất mới tại Việt Nam.

Đánh giá triển vọng nâng hạng trong kỳ tháng 9 tới, ông Hưng nhận định, chặng đường còn lại tuy ngắn nhưng sẽ mang tính quyết định. Những chuyển động tích cực đã bắt đầu xuất hiện. Nếu các nhiệm vụ cải cách được triển khai đúng tiến độ, mục tiêu nâng hạng trong năm 2025 không phải là ảo vọng – mà là một khả năng có cơ sở.

Khi thị trường phủ sắc đỏ: cảnh báo từ chính sách thuế Mỹ

Trong khi đó, thị trường chứng khoán Việt Nam trong những phiên gần đây lại bị bao trùm bởi sắc đỏ, chủ yếu đến từ nỗi lo về làn sóng áp thuế mới từ phía Mỹ. Theo ông Lê Thành Trung – Giám đốc Tư vấn đầu tư khách hàng cao cấp của Công ty CP Chứng khoán Smart Invest (AAS), các chính sách thương mại đối ứng của Mỹ đang tạo áp lực ngày càng lớn lên các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Trong vòng 3 đến 4 năm qua, Mỹ đã liên tục rà soát và áp thuế lên nhiều mặt hàng xuất xứ từ Việt Nam, khiến nước ta trở thành một trong những điểm đến bị kiểm soát gắt gao nhất – chỉ sau Trung Quốc. Đây không chỉ là thách thức nhất thời, mà là một phần trong cuộc cạnh tranh khốc liệt về vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi Mỹ vừa là thị trường tiêu thụ khổng lồ, vừa là đối thủ thương mại khó lường.

Sức ép từ Mỹ không chỉ đè nặng lên Việt Nam. Các quốc gia trong khu vực như Thái Lan hay Malaysia cũng đang chịu ảnh hưởng tiêu cực, nhất là trong lĩnh vực cao su và nông sản. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, vẫn có những điểm sáng nhất định. Những doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu thấp hoặc không phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ – chẳng hạn như trong các ngành nước sạch, năng lượng hay tiện ích – vẫn duy trì được sự ổn định tương đối, trở thành điểm đến an toàn cho dòng tiền đầu tư thận trọng.

Ông Trung lưu ý nhà đầu tư nên đặc biệt cảnh giác với các cổ phiếu thuộc nhóm ngành có tỷ lệ xuất khẩu cao vào Mỹ, bởi đây chính là nhóm đối mặt với rủi ro chính sách nhiều nhất. Các ngành như dệt may, thực phẩm, đặc biệt là cá tra, tôm, thép và gỗ đang đối diện với áp lực gia tăng từ những rào cản thuế.

Về chiến lược đầu tư, vị chuyên gia từ AAS cho rằng nên ưu tiên các doanh nghiệp ít chịu ảnh hưởng từ thương mại quốc tế, có thị trường tiêu thụ đa dạng, nền tảng tài chính vững vàng và khả năng thích ứng cao. Trong bối cảnh biến động hiện nay, đó là những cái tên có khả năng trụ vững và hồi phục nhanh khi môi trường quốc tế ổn định trở lại.

Dù tâm lý thị trường vẫn còn nhiều e dè, nhưng về trung và dài hạn, khi các chính sách quốc tế đi vào ổn định và mặt bằng định giá điều chỉnh đủ sâu, dòng tiền thông minh sẽ quay lại. Và khi đó, những cổ phiếu thuộc về các doanh nghiệp có sức đề kháng cao sẽ là "át chủ bài" trong danh mục đầu tư dài hơi.