Mổ xẻ hiện tượng lạ nhập siêu 'khủng' gần 14 tỉ USD

5 tháng đầu năm, Việt Nam nhập siêu gần 14 tỉ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 5,1 tỉ USD. Đây là hiện tượng lạ hiếm gặp từ trước tới nay.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường đại học Nguyễn Trãi), mặt tích cực là cơ cấu nhập khẩu của Việt Nam hiện nay chủ yếu phục vụ sản xuất, xuất khẩu và đầu tư.

Nếu nguồn nguyên liệu, máy móc và linh kiện nhập khẩu được chuyển hóa thành sản phẩm xuất khẩu có giá trị gia tăng cao trong những tháng tới, mức nhập siêu hiện nay có thể được xem là khoản đầu tư cho tăng trưởng tương lai.

Tuy nhiên, nhập siêu tăng mạnh và kéo dài cũng đặt ra một số vấn đề cần lưu ý. Điều này cho thấy mức độ phụ thuộc của nhiều ngành sản xuất vào nguồn nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu còn khá lớn. Đây là điểm nghẽn lâu nay khi tỷ lệ nội địa hóa trong nhiều ngành công nghiệp chủ lực chưa đạt kỳ vọng.

Ngoài ra, nếu nhập siêu kéo dài trong khi xuất khẩu phục hồi chậm, áp lực đối với tỷ giá, cán cân thanh toán và thị trường ngoại hối có thể gia tăng.

"Đáng quan tâm nhất không nằm ở nhập khẩu tăng, mà nằm ở khả năng hấp thụ của nền kinh tế và sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Nếu nhập khẩu tăng mạnh nhưng đầu ra xuất khẩu không cải thiện tương ứng, hiệu quả sử dụng nguồn lực sẽ bị ảnh hưởng", ông Huy nhấn mạnh.

Cho rằng nhập siêu gần 14 tỉ USD chưa phải tín hiệu "báo động đỏ" nếu tiếp tục phục vụ sản xuất và đầu tư, theo ông Nhân, cần nhìn nhận thận trọng, khoa học nhưng không hoang mang thái quá. Nhiều nền kinh tế công nghiệp hóa thành công (Hàn Quốc, Trung Quốc giai đoạn đầu) đều trải qua giai đoạn nhập siêu kéo dài để phục vụ công nghiệp hóa.

Tuy nhiên, đây chính là thời điểm then chốt để đẩy mạnh tái cơ cấu công nghiệp, nâng tỷ lệ nội địa hóa và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững hơn.