Margin chạm trần, tự doanh 'gánh team' cho HSC

Trước áp lực dư nợ margin chạm trần và tiến độ tăng vốn bị đình trệ, HSC buộc phải xoay trục sang tự doanh để duy trì đà tăng trưởng. Danh mục đầu tư cổ phiếu của công ty tăng mạnh trong quý II/2025, tập trung vào các mã lớn như TCB, FPT, MWG và bước đầu ghi nhận hiệu quả.

Khi cánh cửa margin khép lại vì kẹt vốn, tự doanh trở thành nước cờ chiến lược giúp công ty chứng khoán lớn này duy trì vị thế và đón đầu cơ hội sinh lời.

Trước sức ép từ dư nợ cho vay margin tiệm cận giới hạn pháp lý, Công ty CP Chứng khoán TP.HCM (HOSE: HSC) đã chủ động “đánh lái” sang mảng tự doanh – như một nước cờ chiến lược nhằm duy trì nhịp tăng trưởng và chủ động bắt sóng thị trường trong nửa đầu năm 2025.

Báo cáo tài chính quý II/2025 của HSC cho thấy sự bứt phá rõ rệt của mảng tự doanh, với danh mục cổ phiếu được mở rộng nhanh chóng. Tổng giá trị danh mục này đạt 3.545 tỷ đồng – tăng hơn 1.400 tỷ đồng chỉ sau một quý. Trong khi đó, dư nợ cho vay margin gần như đi ngang ở mức 20.000 tỷ đồng – tiệm cận giới hạn cấp phép hiện tại, tương đương gấp đôi vốn chủ sở hữu gần 10.000 tỷ đồng.

Danh mục tự doanh: Lựa chọn chủ động trong thế bị động

Tự doanh nổi lên như tâm điểm trong bức tranh tài chính bán niên của HSC. Công ty đẩy mạnh giải ngân vào các cổ phiếu lớn với kỳ vọng đón sóng hồi phục sau nhịp điều chỉnh mạnh của thị trường hồi tháng 4. TCB là mã được mua ròng mạnh nhất với quy mô nắm giữ hơn 1.211 tỷ đồng – tăng gần 1.200 tỷ đồng so với cuối quý I. FPT cũng được gom lại hơn 870 tỷ đồng sau khi đã bán mạnh trước đó. Ngoài ra, MWG, STB và HPG lần lượt được bổ sung hàng trăm tỷ đồng mỗi mã.

Đáng chú ý, phần lớn khoản đầu tư đều ghi nhận mức lãi nhẹ đến cuối quý II – minh chứng cho chiến lược “bắt đáy” thị trường bước đầu mang lại hiệu quả.

Trong khi đó, kế hoạch tăng vốn từ 7.200 tỷ lên gần 10.800 tỷ đồng – với hơn 2.500 tỷ dự kiến bơm vào hoạt động cho vay margin – vẫn đang gặp trở ngại do cổ đông lớn HFIC chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Việc HSC phải xin gia hạn thời gian phân phối cổ phiếu đến 30/9/2025 cho thấy dư địa mở rộng tín dụng trong ngắn hạn gần như đã bị khóa chặt.

Lợi nhuận suy giảm, tài sản phình to: Bức tranh trái chiều của HSC

Dù doanh thu 6 tháng đầu năm đạt gần 2.100 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế của HSC chỉ dừng lại ở mức 419 tỷ đồng – giảm 29% so với cùng kỳ và thấp hơn nhiều đối thủ có thị phần môi giới nhỏ hơn như SHS hay VIX. Riêng quý II, doanh thu hoạt động đạt 1.073 tỷ đồng (giảm 2%), trong đó mảng tự doanh đóng góp 335 tỷ – vượt qua cả doanh thu từ môi giới.

Tuy nhiên, chi phí hoạt động tăng vọt 33% khiến lợi nhuận ròng quý II lao dốc 39%, chỉ còn 192 tỷ đồng.

Tính đến cuối quý II, tổng tài sản của HSC đạt gần 35.000 tỷ đồng – tăng 3.600 tỷ so với đầu năm. Đáng chú ý, danh mục cổ phiếu tự doanh đã vọt lên gần 13.100 tỷ đồng – tăng 5.100 tỷ đồng, trong khi dư nợ cho vay và các khoản phải thu giảm nhẹ về mức 19.800 tỷ.

Tự doanh: Nước cờ né trần hay bước đệm tái định vị chiến lược?

Việc HSC đẩy mạnh tự doanh không đơn thuần là giải pháp tình thế để “né trần” margin, mà còn cho thấy khả năng điều phối dòng vốn linh hoạt trong bối cảnh rào cản pháp lý siết chặt. Đây cũng là chỉ dấu cho thấy công ty đang từng bước tái định vị chiến lược đầu tư – từ phụ thuộc vào margin sang chủ động nắm bắt cơ hội thị trường bằng nguồn vốn tự thân.

Sự xoay trục của HSC – trong thế kẹt vốn nhưng không kẹt chiến lược – đang định hình lại vai trò của tự doanh trong mô hình kinh doanh của các công ty chứng khoán lớn, khi đòn bẩy tài chính đã tiệm cận giới hạn và những rủi ro pháp lý đang dần hiện hữu rõ nét.