Mạng lưới hối lộ và vai trò của các cựu bộ trưởng

Cáo trạng mới nhất từ VKSND Tối cao đã bóc trần đường dây lợi ích chằng chịt tại hai dự án bệnh viện nghìn tỷ bỏ hoang. Đáng chú ý, lời "gửi gắm" từ cựu Bộ trưởng Mai Tiến Dũng đã trở thành tấm giấy thông hành đưa doanh nghiệp thiếu năng lực lọt vào liên danh trúng thầu, mở màn cho một chuỗi hành vi hối lộ lên đến hàng chục tỷ đồng ngay tại cơ quan điều hành y tế cao nhất.

Với công thức "5% giá trị tạm ứng", các bị can tại Ban Y tế trọng điểm đã biến ngân sách Nhà nước thành mảnh mồi ngon cho các nhóm lợi ích, gây thiệt hại nghiêm trọng hơn 800 tỷ đồng.

Mạng lưới hối lộ và vai trò của các cựu bộ trưởng

Nguyên Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến

Cơ quan công tố xác định hàng loạt sai phạm trong 10 gói thầu thuộc hai dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2, với điểm chung là sự can thiệp mang tính “xin – cho” từ phía doanh nghiệp.

Trong đó, Công ty Thành Đạt được nêu tên là một trường hợp “đi cửa sau”. Doanh nghiệp này được ông Mai Tiến Dũng giới thiệu với bà Nguyễn Thị Kim Tiến để tham gia hai gói thầu tại hai dự án bệnh viện lớn.

Sau sự giới thiệu này, phía Bộ Y tế đã có chỉ đạo tạo điều kiện. Tuy nhiên, khi rà soát năng lực, Công ty Thành Đạt không đáp ứng yêu cầu để thực hiện toàn bộ hạng mục. Giải pháp được đưa ra là liên danh với Vinaconex 25 nhằm hợp thức hóa năng lực và đảm bảo tiến độ.

Năm 2016, liên danh này được chỉ định thực hiện hai gói thầu với tổng giá trị hơn 470 tỷ đồng theo hình thức rút gọn. Đến cuối năm 2024, các nhà thầu đã được tạm ứng, thanh toán hơn 198 tỷ đồng. Sau đó, một phần tiền được xác định đã quay ngược trở lại dưới dạng chi “lại quả”.

Cáo trạng cho thấy, bị can Nguyễn Chiến Thắng – khi đó phụ trách Ban Y tế trọng điểm – đã thiết lập cơ chế “ngầm”: doanh nghiệp muốn trúng thầu phải chi lại 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế. Tổng số tiền nhận hối lộ trong toàn bộ vụ án được xác định lên tới hàng chục tỷ đồng.

Cựu Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng

Sau khi ông Thắng nghỉ hưu, người kế nhiệm tiếp tục duy trì cơ chế này. Dòng tiền chi trả không dừng ở cấp thực thi mà còn được khai đã chuyển lên cấp cao hơn, dù lời khai giữa các bên có sự chênh lệch đáng kể.

Cơ quan công tố cáo buộc những sai phạm này đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 800 tỷ đồng, đồng thời phơi bày một cấu trúc lợi ích đan xen giữa quản lý và doanh nghiệp trong các dự án công.

Vụ án không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà phản ánh lỗ hổng trong cơ chế đấu thầu, nơi quy trình có thể bị bẻ cong bởi các mối quan hệ và thỏa thuận ngầm. Khi “cửa sau” trở thành lối đi quen thuộc, ranh giới giữa minh bạch và lợi ích nhóm trở nên mong manh hơn bao giờ hết.