Long Thành: "Cuộc chiến" với sự trì trệ

Việc Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam chưa thể chốt thời điểm khai thác Sân bay Long Thành đang tạo ra một khoảng trống lớn trong khâu điều phối. Khi mốc vận hành còn bỏ ngỏ, các hãng hàng không cũng không có cơ sở để xây dựng kế hoạch khai thác và chuẩn bị nguồn lực.

Sau cột mốc đón những chuyến bay kỹ thuật đầu tiên ngày 19/12/2025, dự án Sân bay Long Thành tiếp tục đứng trước dấu hỏi lớn về khả năng kịp đưa vào khai thác thương mại trong tháng 6 như cam kết. Thực tế triển khai cho thấy khoảng cách giữa kế hoạch và tiến độ đang ngày một giãn rộng.

Trong báo cáo mới gửi Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam nêu rõ hàng loạt vấn đề tồn tại tại dự án, sau chuyến kiểm tra công trường của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý chuyên ngành hối thúc Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam sớm báo cáo lại mốc thời gian khai thác thực tế của công trình.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại buổi kiểm tra công trường, thăm, chúc Tết cán bộ công nhân viên tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 

Nguy cơ trễ hẹn đã hiện hữu

Tại buổi kiểm tra công trường ngày 11/2, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại trong tổ chức triển khai và cảnh báo việc hoàn thành toàn bộ các hạng mục để vận hành thương mại vào ngày 30/6 là “thách thức rất lớn”. Theo ông, nhiều gói thầu buộc phải hoàn thành trước mốc 30/3 và 30/6 để đủ điều kiện chạy thử đồng bộ, song nguy cơ chậm tiến độ đã bộc lộ rõ và khó đảm bảo đúng cam kết.

Đánh giá của lãnh đạo Chính phủ cũng cho thấy công tác điều hành, phối hợp giữa các gói thầu còn thiếu nhịp nhàng. Điển hình là gói thầu 4.8 – hạng mục tuynel kỹ thuật – bị chậm tiến độ, kéo theo hệ lụy dây chuyền đến việc cấp điện, cấp nước, lắp đặt cáp và đường truyền cho các hạng mục do Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam làm chủ đầu tư.

Theo báo cáo của Cục Hàng không, toàn bộ các hạng mục thuộc dự án thành phần 4 (dịch vụ mặt đất, hậu cần) đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự chậm trễ của gói thầu 4.8. Việc thi công tuynel không chỉ tác động đến ranh giới dự án mà còn cản trở hệ thống hạ tầng ngầm và tuyến đường tiếp cận công trường.

Theo kế hoạch ban đầu, ACV phải bàn giao mặt bằng cho các nhà đầu tư dự án thành phần 4 trong tháng 6/2025. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện bị đánh giá là chậm, kế hoạch bàn giao liên tục điều chỉnh, gây khó khăn cho các đơn vị liên quan.

Không chỉ vướng ở khâu thi công, công tác thanh toán khối lượng hoàn thành cũng bộc lộ nhiều ách tắc. Tại gói thầu 5.10, nhà thầu cho biết đã hoàn thành khoảng 80% khối lượng công việc, song giá trị được thanh toán mới đạt xấp xỉ 40%, tạo áp lực lớn lên dòng tiền và tiến độ thi công.

Từ thực trạng này, Cục Hàng không kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo ACV khẩn trương hoàn thiện gói thầu 4.8 để bàn giao mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật cho các dự án thành phần 4; đồng thời đẩy nhanh hoàn thiện hệ thống giao thông tiếp cận và hạ tầng kết nối phục vụ dự án thành phần 1.

Hãng bay vẫn “đứng chờ” ngày khai thác

Liên quan đến phương án phân chia khai thác giữa sân bay Long Thành và Sân bay Tân Sơn Nhất, Cục Hàng không đã lấy ý kiến 82 hãng bay trong và ngoài nước cùng Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế. Phần lớn ý kiến đồng thuận với phương án chuyển đổi theo lộ trình từng giai đoạn, nhằm hạn chế xáo trộn khai thác.

Hạng mục tuynel chưa hoàn thiện tại sân bay Long Thành 

Trên cơ sở đó, ngày 15/1, ACV từng đề xuất thời điểm khai thác sân bay Long Thành là 28/6, với kịch bản chuyển đổi trong ba giai đoạn. Tuy nhiên, tại cuộc họp ngày 11/2, đại diện ACV thừa nhận đang gặp nhiều khó khăn trong việc bảo đảm mốc thời gian này.

Đến nay, ACV vẫn chưa có báo cáo chính thức về thời điểm khai thác mới. Trong khi đó, các hợp đồng ký với nhà thầu hiện vẫn xác định thời gian hoàn thành kéo dài sang các tháng 7, 8, 9 và thậm chí 11, chưa được đàm phán điều chỉnh theo cam kết 30/6. Điều này khiến Cục Hàng không chưa có cơ sở để thông báo cho các hãng bay và triển khai các thủ tục cấp phép khai thác.

Theo đề xuất của các hãng hàng không, thời điểm khai thác sân bay Long Thành và lộ trình chuyển đổi cần được thông báo tối thiểu trước 6 tháng để các hãng chủ động chuẩn bị đội bay, nhân lực và kế hoạch vận hành.

Từ đó, Cục Hàng không kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo ACV sớm xác định mốc khai thác cụ thể, công bố trước ít nhất 6 tháng. Trường hợp có điều chỉnh thời gian, cơ quan quản lý sẽ phối hợp cùng ACV hoàn thiện lại phương án khai thác, trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Về hạ tầng kết nối, Cục Hàng không cũng đề nghị Bộ Xây dựng làm việc với các địa phương liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông kết nối, tháo gỡ các điểm nghẽn nội vùng và phát triển các tuyến vận tải công cộng ưu tiên phục vụ sân bay Long Thành.