Lối thoát nào cho xung đột Mỹ - Iran?

Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm của cuộc khủng hoảng khi vừa là tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược, vừa được xem là chìa khóa cho bất kỳ tiến trình hòa bình nào trong tương lai.

Sau chuỗi 13 ngày không kích nhằm vào Iran và việc nối lại chiến dịch quân sự, Mỹ vẫn chưa đạt được mục tiêu đưa Tehran trở lại bàn đàm phán.

Theo nhiều chuyên gia quốc tế, xung đột đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa đạt được lợi thế quyết định. Trong khi đó, các nỗ lực ngoại giao trước đây, bao gồm biên bản ghi nhớ (MOU) về ngừng bắn, cũng không duy trì được hiệu lực.

Điều này khiến rủi ro địa chính trị tiếp tục duy trì ở mức cao, kéo theo những biến động lớn trên thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu.

Hormuz vẫn là "nút thắt" của thị trường năng lượng

Giới phân tích cho rằng mọi giải pháp hòa bình đều khó có thể tách rời eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu.

Nếu khu vực này tiếp tục gián đoạn, nguồn cung dầu, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), nhiên liệu và phân bón sẽ chịu áp lực đáng kể. Điều đó có thể khiến chi phí vận tải biển tăng cao, kéo theo lạm phát và chi phí sản xuất tại nhiều nền kinh tế.

Một số đề xuất đang được thảo luận hướng tới mô hình quản lý đa quốc gia đối với hoạt động hàng hải tại Hormuz, tương tự cơ chế phối hợp ở eo biển Malacca. Theo đó, các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm cả Iran, có thể cùng tham gia quản lý tuyến hàng hải nhằm đảm bảo lưu thông thương mại và ổn định thị trường năng lượng.

Bên cạnh đó, Oman đang đóng vai trò trung gian khi đề xuất cơ chế thu phí dịch vụ hàng hải thay vì phí quá cảnh, nhằm dung hòa lợi ích giữa các bên và phù hợp với luật pháp quốc tế.