Lối thoát nào cho Cuba giữa vòng vây năng lượng?

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel vừa chính thức xác nhận việc khởi động các cuộc đàm phán kín với Mỹ nhằm tháo gỡ những khác biệt lịch sử. Trong bối cảnh đảo quốc này đang bị bóp nghẹt bởi cuộc khủng hoảng nhiên liệu trầm trọng, nỗ lực ngoại giao này được xem là hy vọng mới cho cả hai phía.

Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel. 

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel ngày 13/3 cho biết La Habana đã khởi động các cuộc tiếp xúc với Mỹ nhằm tìm kiếm giải pháp cho những khác biệt song phương. Thông tin được ông công bố trong cuộc gặp báo chí nhân Ngày Báo chí Cuba.

Theo nhà lãnh đạo Cuba, tiến trình đối thoại hiện mới ở giai đoạn đầu và được tiến hành một cách kín đáo. Ông nhấn mạnh đây là cách tiếp cận ngoại giao mà Cuba đã duy trì nhiều năm qua, tiếp nối định hướng đối thoại dưới thời cựu Chủ tịch Raúl Castro.

Ông Díaz-Canel cho biết các cuộc trao đổi tập trung vào ba mục tiêu chính: xác định những vấn đề song phương cần giải quyết; đề xuất các giải pháp khả thi; và đánh giá mức độ thiện chí của hai bên trong việc triển khai các bước đi cụ thể vì lợi ích của người dân hai nước.

Bên cạnh đó, Cuba cũng mong muốn mở rộng các lĩnh vực hợp tác nhằm xử lý những thách thức chung, đồng thời góp phần duy trì an ninh và ổn định khu vực.

Nhà lãnh đạo Cuba khẳng định La Habana muốn các cuộc đàm phán được tiến hành trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng hệ thống chính trị và chủ quyền của mỗi quốc gia.

Khủng hoảng năng lượng phủ bóng tiến trình đối thoại

Song song với vấn đề đối ngoại, Chủ tịch Cuba cũng thừa nhận đất nước đang đối mặt khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng.

Theo ông, hệ thống điện quốc gia đang chịu áp lực lớn do hạn chế kinh tế và khó khăn trong việc tiếp cận nguồn nhiên liệu trên thị trường quốc tế. Trong ba tháng qua, gần như không có chuyến hàng nhiên liệu mới nào đến Cuba, khiến dự trữ dầu diesel và dầu nhiên liệu suy giảm mạnh.

Chính phủ Cuba đang triển khai nhiều biện pháp để giảm bớt áp lực năng lượng, bao gồm tăng cường khai thác dầu khí trong nước, thúc đẩy năng lượng tái tạo và mở rộng các dự án điện mặt trời.

Nhà lãnh đạo Cuba thừa nhận khủng hoảng điện đang ảnh hưởng rõ rệt đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, song khẳng định chính phủ sẽ tiếp tục ưu tiên bảo vệ việc làm và ổn định thu nhập cho người lao động.

Mỹ xác nhận đang đàm phán

Về phía Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận hai bên đang tiến hành đàm phán và cho rằng một thỏa thuận giữa hai nước “hoàn toàn có thể đạt được”.

Tuy nhiên, quan hệ Mỹ – Cuba vẫn chịu nhiều sức ép địa chính trị. Sau khi Washington bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1, Mỹ đã cắt nguồn dầu từ Venezuela sang Cuba và cảnh báo áp thuế đối với các quốc gia bán dầu cho đảo quốc này.

Diễn biến này khiến triển vọng cải thiện quan hệ song phương trở nên phức tạp hơn, dù kênh đối thoại hiện đã được khởi động.