#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lộ diện bản ghi nhớ "phá băng" xung đột Mỹ - Iran?

Trong khi Nhà Trắng đang chờ đợi "cái gật đầu" từ Tehran trong vòng 48 giờ tới, những chi tiết cốt lõi về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và rút quân đang đặt quan hệ hai nước trước phép thử hòa bình lớn nhất kể từ tháng 2.

Phái đoàn Iran tham gia cuộc đàm phán với Mỹ tại Pakistan 

Một bản ghi nhớ chỉ dài một trang, nhưng có thể là điểm xoay của cả cục diện. Các nguồn tin ngoại giao cho biết Mỹ và Iran đang tiến gần nhất đến một thỏa thuận kể từ khi xung đột bùng phát, với mục tiêu trước mắt là hạ nhiệt căng thẳng và mở đường cho đàm phán sâu hơn.

Theo các thông tin được tiết lộ, thỏa thuận dự kiến bao gồm những nhượng bộ song phương: Iran tạm dừng làm giàu uranium, trong khi Mỹ xem xét nới lỏng trừng phạt và giải phóng tài sản bị đóng băng. Đồng thời, các hạn chế liên quan đến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược của thế giới – cũng có thể được tháo gỡ.

Điểm đáng chú ý là thời gian phản hồi được rút ngắn. Tehran được cho là sẽ đưa ra câu trả lời trong vòng 48 giờ, cho thấy tiến trình đang được thúc đẩy nhanh hơn thường lệ. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy cả hai bên đều có nhu cầu tìm một “khoảng nghỉ chiến lược”.

Tuy nhiên, phía sau bản ghi nhớ ngắn gọn là những khác biệt chưa dễ san lấp. Đề xuất của Iran nhấn mạnh việc giải quyết toàn diện các vấn đề cốt lõi trong thời gian ngắn, thay vì kéo dài một lệnh ngừng bắn tạm thời. Trong khi đó, phía Mỹ vẫn duy trì các yêu cầu cứng rắn liên quan đến chương trình hạt nhân và an ninh khu vực.

Các điều kiện Tehran đưa ra không chỉ dừng ở quân sự, mà còn bao trùm kinh tế và địa chính trị: dỡ bỏ trừng phạt, khôi phục dòng tiền, chấm dứt các hoạt động thù địch và thiết lập cơ chế quản lý mới cho eo biển Hormuz. Đây là những yêu cầu có tính cấu trúc, đòi hỏi mức độ cam kết cao từ phía đối tác.

Ngược lại, Washington được cho là đã đưa ra một khung đề xuất riêng với nhiều điểm then chốt, trong đó có yêu cầu kiểm soát chặt chương trình hạt nhân và đảm bảo tự do hàng hải. Khoảng cách giữa hai bộ điều kiện này chính là thách thức lớn nhất của tiến trình đàm phán.

Dù vậy, việc hai bên cùng tiến gần đến một bản ghi nhớ cho thấy một thực tế: không bên nào muốn đẩy căng thẳng vượt khỏi tầm kiểm soát. Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, một thỏa thuận tạm thời — dù mong manh — vẫn có giá trị.

Các vòng đàm phán tiếp theo có thể diễn ra tại những địa điểm trung lập, nơi các bên tiếp tục thương lượng chi tiết. Nếu thất bại, kịch bản đối đầu có thể quay trở lại nhanh chóng, kéo theo nguy cơ gián đoạn thương mại và bất ổn khu vực.

Ở thời điểm hiện tại, thỏa thuận chưa được ký kết. Nhưng việc tiến sát đến vạch đích cũng đủ để cho thấy cánh cửa ngoại giao vẫn chưa khép lại.

Và trong những cuộc đối đầu kéo dài, đôi khi một bước lùi chiến thuật lại là điều kiện cần cho một bước tiến dài hơn.