Lạm phát ăn mòn sổ tiết kiệm ngân hàng

Lạm phát làm giảm giá trị thực của sổ tiết kiệm, trong khi tài sản như đất, vàng, cổ phiếu tăng giá không thực sự phản ánh cải thiện nền kinh tế. Người dân tích trữ tiền, nhưng nguồn tài sản lại không tăng giá trị thực.

Tháng 6/2026, Ngân hàng Nhà nước công bố tổng phương tiện thanh toán của nền kinh tế đạt 20,414,616 tỷ đồng, tương đương hơn 20 triệu tỷ đồng. Mười năm trước con số này mới quanh mức 6 triệu tỷ.

Trong khi đó, đất thì vẫn từng ấy mét vuông. Vàng đào lên mỗi năm vẫn từng ấy tấn. Số doanh nghiệp làm ăn tử tế trên sàn, đếm đi đếm lại cũng chỉ vài chục cái tên. Nghĩa là tài sản không tăng giá trị nhiều đến vậy.

Thắng hay hình dung thế này cho dễ.

Nồi lẩu nhà mình bỏ vào đúng một ký thịt. Khách tới đông, chủ nhà chan thêm nước, chan thêm nữa. Ai cũng múc được một tô đầy, nước sóng sánh, nhìn rất no mắt. Nhưng cả nồi vẫn chỉ có một ký thịt. Bát đầy hơn không có nghĩa là anh em được ăn nhiều thịt hơn, toàn canh lã.

Tiền là nước. Tài sản thật là thịt.

Và đây mới là phần khiến Thắng thấy đáng sợ.

Khi đất tăng giá, vàng tăng giá, cổ phiếu tăng giá cùng lúc, ai cũng nghĩ mình đang giàu lên. Thực ra phần lớn mức tăng đó không đến từ việc miếng đất sinh lời tốt hơn hay doanh nghiệp làm ăn giỏi hơn. Nó đến từ việc cây thước đo giá trị đang ngắn dần.

Nhìn Argentina thì rõ. Năm 2023, chỉ số chứng khoán nước này tăng hơn 360% tính bằng đồng nội tệ. Nghe như cả nước trúng số. Nhưng quỹ đầu tư tính bằng đô la Mỹ trên cùng thị trường ấy chỉ nhích khoảng 50%. Phần chênh lệch khổng lồ còn lại không phải lợi nhuận. Đó là đồng peso Argentina mất giá.

Lào và Zimbabwe cũng từng có những năm chỉ số chứng khoán bay lên trong khi người dân nghèo đi thấy rõ. Nước lên thì thuyền lên, nhưng nếu nước dâng vì vỡ đê thì lên cao chưa chắc đã mừng.

Quay trở lại Việt Nam.

Trong cùng báo cáo tháng 6, tiền gửi của dân cư tăng 7.1% so với cuối năm ngoái, còn tiền gửi của các tổ chức kinh tế chỉ tăng 3.09%.

Anh em đọc kỹ hai con số này. Dân cư tích tiền nhanh hơn gấp đôi khu vực doanh nghiệp. Nghĩa là nơi trực tiếp làm ra hàng hóa và dịch vụ đang không dư dả tiền mặt, trong khi tiền nhàn rỗi thì dồn về túi người dân và đi tìm chỗ trú.

Chỗ trú đó là đâu, chắc anh em cũng đoán được. Không phải nhà máy.

Người xưa dạy tích cốc phòng cơ, tích tiền phòng lúc khó. Nhưng các cụ nói câu đó vào thời hạt thóc để dành năm sau vẫn là hạt thóc. Còn gửi tiết kiệm thì năm sau còn đúng tờ giấy.

--

Quan điểm cá nhân, không phải khuyến nghị đầu tư hay mua / bán cổ phiếu.

Số liệu: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Mọi copy bài viết vui lòng ghi rõ nguồn: Lê Thắng