Lá chắn chống UAV khan hiếm toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang tạo ra một "cơn địa chấn" trong ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu. Khi những bầy đàn UAV "đen" của Iran làm suy yếu các hệ thống phòng không truyền thống, thế giới đột ngột rơi vào tình trạng "cháy hàng" các thiết bị radar và tên lửa đánh chặn tầm thấp, đẩy hàng loạt quốc gia vào cảnh xếp hàng mòn mỏi chờ đợi quyền được bảo vệ.

Từ các tỷ phú vùng Vịnh đến những đồng minh NATO tại châu Âu, tất cả đang phải đối mặt với một sự thật nghiệt ngã: Năng lực sản xuất hiện tại không còn đuổi kịp tốc độ tiêu thụ vũ khí trên chiến trường hiện đại.

Cơn khát hệ thống phòng máy bay không người lái (UAV) đang lan rộng trên toàn cầu, khi chiến trường hiện đại ngày càng bị chi phối bởi các thiết bị bay nhỏ, rẻ nhưng khó đánh chặn. Nhu cầu tăng vọt khiến nhiều nhà sản xuất rơi vào tình trạng “cháy hàng”, buộc phải tăng tốc mở rộng quy mô.

Tại Echodyne, các cuộc gọi đặt hàng dồn dập xoay quanh một câu hỏi: liệu công ty có đủ năng lực cung ứng radar phát hiện UAV bay thấp, tốc độ chậm – loại đang được sử dụng phổ biến trong xung đột hiện nay. CEO Eben Frankenberg cho biết đơn hàng đã vượt xa khả năng sản xuất, buộc doanh nghiệp phải xây dựng thêm nhà máy tại Mỹ với công suất dự kiến 30.000 hệ thống mỗi năm.

Không chỉ riêng một doanh nghiệp, toàn bộ chuỗi cung ứng quốc phòng đang chịu áp lực. Các quốc gia vùng Vịnh – điểm nóng về nhu cầu – đang đẩy mạnh bổ sung kho vũ khí sau khi dự trữ phòng không bị bào mòn. Trong khi đó, Mỹ, Israel và nhiều nước khác cũng đối mặt tình trạng suy giảm năng lực dự trữ sau các đợt triển khai kéo dài.

Các hệ thống radar mới có khả năng phát hiện đồng thời nhiều mục tiêu nhỏ, từ UAV cỡ mini đến máy bay không người lái mang tải trọng, kể cả loại không phát tín hiệu liên lạc. Với chi phí dao động từ vài chục nghìn đến hơn 100.000 USD mỗi đơn vị, đây được xem là giải pháp “hiệu quả – linh hoạt” trong phòng thủ hiện đại.

Đáng chú ý, công nghệ này thường được tích hợp vào các hệ thống phòng không quy mô lớn, góp phần tạo nên mạng lưới giám sát đa tầng. Nhiều khu vực chiến lược, từ châu Âu đến Trung Đông, được cho là đã triển khai các giải pháp tương tự nhằm đối phó với mối đe dọa ngày càng phức tạp.

Song song với radar, các chương trình phát triển tên lửa đánh chặn UAV cũng tăng tốc. Tại Anh, dự án Skyhammer đang được thúc đẩy với mục tiêu sản xuất hàng nghìn tên lửa mỗi tháng vào cuối năm, dù hiện công suất vẫn ở mức khiêm tốn.

Áp lực không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn ở chuỗi cung ứng. Xung đột kéo dài khiến tiến độ giao hàng bị trì hoãn, nhiều quốc gia buộc phải xếp hàng hoặc tìm nguồn thay thế. Trong một số trường hợp, đơn hàng có thể bị “chen ngang” nếu nhu cầu từ các chính phủ lớn tăng đột biến.

Tại châu Âu, bài toán tự chủ sản xuất quốc phòng đang trở nên cấp thiết. Không còn dư địa phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung bên ngoài, nhiều nước buộc phải tính toán lại chiến lược công nghiệp để đảm bảo năng lực phòng thủ.

Trong bối cảnh đó, hệ thống chống UAV đang nổi lên như một ưu tiên chiến lược. Tuy nhiên, khi nhu cầu tăng nhanh hơn năng lực sản xuất, thị trường này có nguy cơ rơi vào trạng thái thiếu hụt kéo dài – nơi không phải cứ có tiền là mua được ngay.