Kim cương tự nhiên thất thế?

Biến động trên thị trường kim cương tự nhiên đang tạo ra sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Thay vì tìm kiếm giá trị đầu tư hay tích sản, nhiều khách hàng chuyển sang lựa chọn kim cương nhân tạo và đá Moissanite với chi phí thấp hơn nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu trang sức.

Xu hướng này không chỉ tác động đến hoạt động kinh doanh của các cửa hàng trang sức mà còn phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc thị trường, khi yếu tố thẩm mỹ dần lấn át giá trị sưu tầm và khả năng tích sản.

Thị trường kim cương trong nước đang trải qua khủng hoảng lớn nhất trong nhiều năm, đặc biệt sau khi cơ quan chức năng triệt phá đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Hàng loạt thông tin tiêu cực khiến người dân đổ xô bán trang sức kim cương, gây áp lực thanh khoản lớn. Kết quả là nhiều cửa hàng kim cương tại TP.HCM và phía Nam phải đóng cửa hoặc tạm dừng kinh doanh, thậm chí một số chủ tiệm nổi tiếng bị khởi tố, bắt tạm giam.

Giữa lúc lòng tin bị ảnh hưởng, kim cương nhân tạo lại được quan tâm mạnh mẽ. Chỉ trong vài tuần, hàng loạt hội nhóm mua bán kim cương nhân tạo và đá Moissanite mọc lên, thu hút hàng chục nghìn thành viên. Tại chợ Vườn Chuối, những cửa hàng trang sức cung cấp kim cương nhân tạo với giá từ 750.000 đồng/viên, hoặc vài triệu đồng khi đính lên vỏ nhẫn hoặc dây chuyền. Các chủ cửa hàng nhấn mạnh sản phẩm có giấy chứng nhận đầy đủ từ công ty.

Theo chia sẻ của các chủ tiệm, khách hàng tìm mua kim cương nhân tạo chủ yếu để đeo như trang sức, chứ không có nhu cầu bán lại như kim cương tự nhiên. Tình hình kinh doanh kim cương tự nhiên khó khăn nên các cửa hàng chủ yếu chuyển sang bán trang sức vàng hoặc bạc. Để kích cầu, họ phải chấp nhận lợi nhuận thấp hơn và triển khai các chương trình giảm giá.

Kim cương nhân tạo được tạo bằng cách tái tạo môi trường hình thành kim cương tự nhiên. Hiện có hai công nghệ chính: HPHT (áp suất cao, nhiệt độ cao) và CVD (lắng đọng hơi hóa học). HPHT mô phỏng điều kiện trong lòng Trái Đất, nung hỗn hợp ở 1.300-1.600 độ C dưới áp suất vượt 870.000 psi, tạo kim cương trong vài ngày đến vài tuần. CVD sử dụng buồng chân không với plasma vi sóng, kéo dài 3-4 tuần, chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn HPHT.

Kim cương nhân tạo không phải là kim cương giả. Chúng có cùng thành phần carbon tinh khiết và cấu trúc tinh thể như kim cương tự nhiên, khác hoàn toàn với zirconia khối hay moissanite tổng hợp chỉ có vẻ ngoài giống kim cương. Phân biệt kim cương tự nhiên và nhân tạo đòi hỏi thiết bị giám định chuyên dụng, không thể chỉ quan sát bằng mắt thường.