24HMONEY đã kiểm duyệtKhuôn khổ cho đổi mới bằng đám đông – từ ý tưởng rời rạc đến cỗ máy đổi mới
(#171) “Đám đông không chỉ tạo ra ý tưởng. Họ còn giúp ta chọn được ý tưởng tốt nhất mà chính ta không thấy.” — Karim Lakhani, Harvard Business School
1. Đổi mới không chỉ là nghĩ ra ý tưởng – mà là chọn đúng ý tưởng để đi xa
Hầu hết doanh nghiệp đều nghĩ rằng vấn đề nằm ở thiếu ý tưởng. Nhưng sự thật là – ý tưởng không thiếu, ý tưởng tốt mới thiếu!
Một ý tưởng có thể cực hay trên giấy, nhưng lại chết yểu khi ra thị trường. Ngược lại, có những ý tưởng ban đầu bị xem thường như Airbnb, YouTube, hay Threadless lại trở thành đế chế tỷ đô nhờ cộng đồng tham gia chọn lọc.
Đổi mới không chỉ là nghĩ khác – mà là lọc đúng.
2. Hãy hình dung đổi mới như một chiếc phễu (Innovation Funnel)
Ở đầu phễu, ta đổ vào hàng ngàn ý tưởng: từ nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp, startup, hoặc đám đông toàn cầu.
Qua từng tầng, ta lọc dần bằng câu hỏi:
• Có khả thi không?
• Có giá trị với khách hàng không?
• Có tạo lợi thế cạnh tranh bền không?
Ở cuối phễu, chỉ còn lại 1–2 ý tưởng thật sự đột phá, được đưa ra thị trường.
Đám đông chính là đầu phễu – nơi ý tưởng sinh sôi mạnh nhất. Nhưng ta cũng có thể dùng đám đông cho cuối phễu – để khách hàng chọn lọc bằng hành vi thật.
3. Khuôn khổ 2x2 cho đổi mới bằng đám đông
Karim Lakhani gọi đây là Crowd Innovation Framework – khung 4 góc nhìn về cách doanh nghiệp có thể dùng đám đông.
Trục ngang: Ai tạo ý tưởng: Là nhóm nhỏ trong công ty, hay là đám đông toàn cầu?
Trục dọc: Ai chọn ý tưởng: Là ban giám đốc, hay là cộng đồng/khách hàng?
4 Góc Phần Tư của Đổi Mới Bằng Đám Đông
+ Góc dưới trái: Nội bộ R&D, Tạo và chọn ý tưởng đều bên trong công ty IBM, Google, Meta. Dành cho doanh nghiệp có nguồn lực lớn và đội ngũ chuyên sâu
+ Góc dưới phải: Cuộc thi (Contest). Đám đông toàn cầu tạo ý tưởng, công ty chọn lọc. Colgate trên InnoCentive, NASA Challenges. Phù hợp khi bạn muốn “vay mượn chất xám” của thế giới
Góc trên trái: Consortium – Liên minh. Ít người tạo, nhưng nhiều người tham gia chọn lọc và hoàn thiện. W3C, ngành điện toán đám mây, các hiệp hội tiêu chuẩn. Giúp tăng tính chấp nhận và lan tỏa ý tưởng
Góc trên phải: Đám đông toàn diện (Full Crowd Model) Đám đông vừa tạo, vừa chọn ý tưởng. Linux, Open Source, Threadless, App Store Cấp độ cao nhất – biến cộng đồng thành “cỗ máy đổi mới” thực sự
4. Câu chuyện Threadless – khi khách hàng chính là nhà thiết kế. Threadless (Mỹ) là hãng thời trang cực kỳ đặc biệt: Họ không có bộ phận thiết kế.
Toàn bộ mẫu áo đều đến từ cộng đồng người dùng toàn cầu. Ai cũng có thể gửi thiết kế. Cộng đồng bình chọn. Công ty chỉ in và bán những mẫu được yêu thích nhất.
Kết quả: Threadless không chỉ giảm 90% chi phí R&D, mà còn bán chính thứ khách hàng đã chọn. Đây là ví dụ điển hình cho đổi mới toàn diện bằng đám đông.
5. Từ App Store đến Linux – đám đông chọn, thị trường quyết
• Apple App Store: Ai cũng có thể sáng tạo ứng dụng, nhưng người quyết định thành công không phải Apple – mà là người dùng tải và đánh giá.
• Linux & Open Source: Mỗi lập trình viên có thể góp mã, cải tiến phần mềm, và chính cộng đồng xác định phiên bản nào hữu dụng nhất.
Đây chính là mô hình “Đám đông toàn diện”: Đám đông tạo – chọn – dùng – cải tiến.
6. Bài tập thực hành – Phễu đổi mới của bạn nằm ở đâu?
Hãy thử đặt doanh nghiệp bạn lên khung 2x2 này:
+ Ai đang tạo ra ý tưởng trong công ty bạn? Nhân viên? Khách hàng? Cộng đồng?
+ Ai đang chọn ý tưởng để triển khai? Ban giám đốc? Nhóm R&D? Hay thị trường thực tế?
+ Làm sao để đám đông tham gia nhiều hơn? Tạo mini contest, chương trình co-creation, bình chọn ý tưởng sản phẩm
+ Làm sao để đám đông giúp bạn lọc ý tưởng? Khảo sát, thử nghiệm A/B, MVP test, voting, comment
+ Bạn muốn di chuyển doanh nghiệp mình về góc phần tư nào? R&D nội bộ → Contest → Consortium → Full Crowd Model
Mục tiêu: Biến khách hàng và cộng đồng thành động cơ đổi mới song hành cùng doanh nghiệp.
7. Ba bài học khởi nghiệp từ Bài 37
① Tư duy phễu giúp bạn ngừng chạy theo ý tưởng ngẫu hứng. Không phải cứ nghĩ ra nhiều là tốt. Phải có cơ chế sàng lọc thông minh – và đám đông là bộ lọc tự nhiên nhất.
② Đám đông không chỉ là người xem – họ là người đồng sáng tạo
Mỗi bình chọn, nhận xét, chia sẻ từ khách hàng đều là một lần họ đang giúp bạn R&D sản phẩm. Hãy trân trọng điều đó như một “bộ phận nghiên cứu mở” miễn phí.
③ Founder giỏi biết khi nào nên mở cửa cho thế giới cùng tham gia. Càng nhiều góc nhìn, càng nhiều heuristic – càng gần với đột phá. Đừng sợ chia sẻ – hãy học cách dẫn dắt trí tuệ tập thể.
Thông điệp Bài 37: Đổi mới không còn là chuyện của phòng lab. Nó là cuộc chơi của phễu mở, cộng đồng tham gia, và trí tuệ lan tỏa.
Trong Bài 38, ta sẽ bước sang chương mới: Từ Đám đông đến Hệ sinh thái Mở (Open Innovation Ecosystem) – nơi các tập đoàn như LEGO, P&G, Unilever, và NASA đang biến cộng đồng toàn cầu thành “đội R&D không biên giới” của họ.
Theo dõi người đăng bài
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường