Khủng hoảng Hormuz chưa hạ nhiệt?

Bản báo cáo mới nhất từ tập đoàn bảo hiểm Allianz vừa bóc trần một thực tế tàn khốc: hơn 100 ngày phong tỏa eo biển Hormuz đã biến vùng Vịnh thành "phòng giam" khổng lồ, giam lỏng khối tài sản khổng lồ và đẩy ngành hàng hải toàn cầu vào một cuộc khủng hoảng nhận thức chưa từng có.

Dù thỏa thuận hạ nhiệt giữa Mỹ và Iran đang kích hoạt lại mạch máu giao thương này, di chứng để lại cho chuỗi cung ứng và ngành bảo hiểm quốc tế sẽ mất nhiều năm để chữa lành.

Theo báo cáo mới của Allianz, lần đầu tiên quy mô thiệt hại do việc đóng cửa eo biển Hormuz được lượng hóa với hơn 1.200 tàu vận tải và khoảng 125 tỷ USD hàng hóa bị mắc kẹt tại vùng Vịnh sau hơn 100 ngày gián đoạn.

Mặc dù tàu thuyền đã bắt đầu lưu thông trở lại trong những ngày gần đây, cuộc khủng hoảng được đánh giá đã làm thay đổi hoàn toàn cách ngành bảo hiểm và vận tải biển nhìn nhận rủi ro tại các tuyến hàng hải chiến lược.

Đại diện Allianz cho rằng những kịch bản từng được xem là giả định nay đã trở thành hiện thực, buộc các doanh nghiệp phải tính toán lại toàn bộ chiến lược quản trị rủi ro.

Hormuz bước vào "bình thường mới"

Trước khi xung đột bùng phát, mỗi ngày có khoảng 135 tàu cùng gần 20% lượng dầu khí toàn cầu đi qua eo biển Hormuz.

Việc tuyến hàng hải huyết mạch này bị đóng cửa đã khiến giá dầu có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng, đồng thời gây xáo trộn nghiêm trọng cho thị trường năng lượng và vận tải quốc tế.

Sau thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran, lưu lượng tàu bắt đầu phục hồi. Số tàu rời vùng Vịnh trong tuần gần nhất tăng gần gấp ba lần so với tuần trước, cho thấy niềm tin của các hãng vận tải đang dần trở lại.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp logistics xác định các tuyến vận tải thay thế qua Vịnh Oman, Biển Đỏ hoặc đường bộ sẽ tiếp tục được duy trì nhằm giảm phụ thuộc vào Hormuz trong dài hạn.

Chuỗi cung ứng vẫn đối mặt nhiều sức ép

Khủng hoảng để lại lượng hàng tồn đọng rất lớn. Ước tính có khoảng 300.000 container tiêu chuẩn (TEU) vẫn bị ùn ứ tại khu vực vùng Vịnh, gây áp lực lên hệ thống cảng và các tuyến vận tải đường bộ.

Bên cạnh thiệt hại vật chất do tàu bị tên lửa và máy bay không người lái tấn công, các doanh nghiệp bảo hiểm dự báo sẽ phát sinh thêm nhiều yêu cầu bồi thường đối với hàng dược phẩm, thực phẩm đông lạnh và các lô hàng hư hỏng vì lưu kho quá lâu.

Đáng chú ý, khoảng 20.000 thủy thủ vẫn mắc kẹt trên các tàu tại vùng Vịnh. Báo cáo cũng cảnh báo tình trạng chủ tàu chậm trả lương, cắt giảm nhu yếu phẩm và bỏ rơi người lao động đang gia tăng, trong khi ngành hàng hải ngày càng khó tuyển dụng nhân lực chất lượng cao.

Theo Allianz, những hệ lụy từ cuộc khủng hoảng Hormuz sẽ còn kéo dài, tạo sức ép lớn lên chuỗi cung ứng toàn cầu ngay cả khi tuyến hàng hải này đã từng bước hoạt động trở lại.