Khủng hoảng chồng chất, Lộc Trời xoay xở ra sao?

Tập đoàn Lộc Trời đang lún sâu vào cơn khủng hoảng toàn diện, khi lợi nhuận tụt dốc không phanh còn những rạn nứt nội bộ lần lượt lộ diện, phơi bày một thực trạng đầy bất ổn sau hào quang “đế chế nông nghiệp”.

Lộc Trời trên bờ vực suy thoái: "Ông lớn" ngành nông nghiệp lún sâu vào khủng hoảng tài chính

Tập đoàn Lộc Trời – một trong những biểu tượng của ngành nông nghiệp Việt Nam – đang trải qua cơn khủng hoảng toàn diện sau nhiều năm tăng trưởng ổn định. Tài liệu trình đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025 cho thấy doanh nghiệp chỉ đặt mục tiêu doanh thu 4.200 tỷ đồng – mức thấp kỷ lục trong gần một thập niên, kèm khoản lỗ trước lãi vay, thuế và khấu hao (EBITDA) lên tới 524 tỷ đồng.

Ban lãnh đạo thừa nhận tình hình tài chính đang rơi vào trạng thái căng thẳng, với chi phí vận hành leo thang, biên lợi nhuận suy giảm mạnh và dòng tiền cạn kiệt. Khả năng thanh toán các khoản vay, nghĩa vụ với người lao động, nhà cung cấp và ngân sách nhà nước đều bị ảnh hưởng. Thậm chí, có thời điểm công ty còn bị phản ánh nợ tiền lúa nông dân – một cú đánh nghiêm trọng vào niềm tin, nhất là khi chính lực lượng này từng là nền tảng phát triển của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh này, Lộc Trời buộc phải hủy kế hoạch chia cổ tức năm 2023 bằng cổ phiếu, viện dẫn lý do “không còn đủ nguồn lực”.

Từ đỉnh cao đến lao dốc

Từng là ngọn cờ đầu trong lĩnh vực lúa gạo, với doanh thu duy trì trên 6.000 – 9.000 tỷ đồng/năm và lợi nhuận sau thuế 300 – 400 tỷ đồng trong giai đoạn 2012–2019, Lộc Trời còn nổi bật nhờ chính sách cổ tức tiền mặt ổn định. Thế nhưng, chu kỳ tăng trưởng đó đã khép lại khi kể từ năm 2023, hiệu suất tài chính của tập đoàn liên tục đi xuống.

Quý I/2024, dù doanh thu thuần tăng mạnh lên 3.800 tỷ đồng (tăng 57% cùng kỳ), công ty vẫn lỗ ròng gần 100 tỷ đồng và dòng tiền kinh doanh âm hơn 430 tỷ đồng. Đặc biệt, dư nợ quá hạn từ 6 tháng đến dưới 2 năm tăng vọt gần gấp 10 lần.

Lộc Trời từ đó “mất hút” trên thị trường thông tin tài chính: không công bố kết quả kinh doanh quý II trở đi, báo cáo bán niên và kiểm toán năm 2024 cũng chưa được phát hành. Đơn vị kiểm toán hiện đang yêu cầu rà soát thêm để đánh giá khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp – điều hiếm khi xảy ra với các công ty niêm yết.

Nguyên nhân được hé lộ là do doanh nghiệp phải thu hồi hàng tồn kho kém chất lượng từ các năm trước, chủ yếu do đại lý mất khả năng thanh toán, dẫn tới mất cân đối dòng tiền nghiêm trọng.

Thị trường chứng khoán phản ứng nhanh chóng: cổ phiếu LTG bị hạn chế giao dịch từ tháng 10/2024 và hiện chỉ còn được giao dịch mỗi thứ Sáu, giá cổ phiếu rơi xuống vùng 7.600 đồng – mức đáy nhiều năm.

Khủng hoảng tài chính gắn liền với biến động nội bộ

Không chỉ tài chính lao dốc, bộ máy điều hành của Lộc Trời cũng chứng kiến xáo trộn lớn. Tổng giám đốc Nguyễn Duy Thuận bất ngờ bị miễn nhiệm giữa tháng 7/2024. Doanh nghiệp sau đó gửi văn bản đề nghị tạm hoãn xuất cảnh và thu hồi thẻ APEC của ông Thuận, đồng thời cáo buộc ông thiếu hợp tác trong bàn giao và có hành vi gây thất thoát tài sản.

Đến tháng 10/2025, một nhân sự mới được bổ nhiệm thay thế. Nhưng rõ ràng, biến động lãnh đạo trong bối cảnh khủng hoảng đã làm dấy lên lo ngại về rạn nứt sâu trong thượng tầng quản trị.

Biên lợi nhuận teo tóp, dòng tiền siết chặt

Biên lãi gộp của Lộc Trời liên tục thu hẹp qua từng năm: từ mức 22,1% năm 2020 xuống chỉ còn 6,4% trong quý I/2024 – mức thấp chưa từng thấy. Khoản chi phí tài chính, đặc biệt là lãi vay, ngày càng đè nặng khi dư nợ tài chính vượt 6.200 tỷ đồng.

Tình trạng càng thêm khó khi khoản phải thu khách hàng tăng vọt lên hơn 6.500 tỷ đồng, ảnh hưởng lớn đến khả năng luân chuyển vốn.

Nỗ lực "giải cứu"

Trong bối cảnh khó khăn, ban lãnh đạo vẫn khẳng định quyết tâm duy trì hệ sinh thái nông nghiệp và tái cấu trúc vận hành – tài chính. Công ty dự kiến miễn nhiệm ba nhân sự cấp cao và bầu bổ sung thành viên mới vào HĐQT và Ban kiểm soát nhiệm kỳ 2024–2029.

Lộc Trời tuyên bố sẽ củng cố quản trị và kiểm soát nội bộ, song thách thức trước mắt là không nhỏ, khi doanh nghiệp đang đối mặt với áp lực thanh khoản, mất cân đối dòng tiền, lợi nhuận âm và niềm tin suy giảm nghiêm trọng từ nhà đầu tư lẫn người nông dân.