Không phải vàng: Kim loại này tăng sốc 22% giữa lửa đạn Trung Đông

Trong khi vàng thường được xem là “hầm trú ẩn” mỗi khi địa chính trị bất ổn, thị trường kim loại đang chứng kiến một diễn biến trái chiều: nhôm mới là mặt hàng tăng giá mạnh nhất kể từ khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang.

Giá nhôm bật tăng mạnh, ngược dòng thị trường

Trên Sàn giao dịch kim loại London (LME), giá nhôm có thời điểm tăng 1,7%, lên mức cao nhất kể từ tháng 1. Tính từ đầu năm đến nay, giá kim loại này đã tăng khoảng 22% so với cùng kỳ năm trước, bất chấp xu hướng điều chỉnh của nhiều kim loại cơ bản khác.

Đà tăng phản ánh nỗi lo ngày càng lớn về nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông – khu vực chiếm khoảng 9% sản lượng nhôm toàn cầu và gần 20% sản lượng ngoài Trung Quốc.

Eo biển Hormuz thành điểm nghẽn chiến lược

Một trong những nguyên nhân chính là rủi ro gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch ngoài khơi Iran. Đây là con đường xuất khẩu chủ lực của nhiều nhà sản xuất nhôm Trung Đông, đồng thời cũng là tuyến nhập khẩu nguyên liệu thô như bauxite và alumina.

Căng thẳng bùng phát sau các cuộc tấn công giữa Mỹ, Israel và Iran, khiến hoạt động hàng hải và logistics trong khu vực đối mặt nguy cơ đình trệ. Giới vận tải biển và bảo hiểm đã bắt đầu thận trọng hơn với các chuyến hàng đến Vùng Vịnh, trong khi một số cảng tạm thời đóng cửa.

Doanh nghiệp lớn chịu tác động dây chuyền

Tại Qatar, QatarEnergy cho biết đã tạm ngừng sản xuất nhôm và một số hóa chất sau khi hoạt động của một nhà máy khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) bị gián đoạn. QatarEnergy hiện nắm giữ 50% cổ phần tại Qatalum – một trong những nhà sản xuất nhôm lớn của khu vực – cùng đối tác Norsk Hydro ASA.

Phía Norsk Hydro cho biết vẫn chưa thể đánh giá đầy đủ tác động đối với hoạt động sản xuất tại Qatalum và đang tiếp tục theo dõi diễn biến.

Tại UAE, Emirates Global Aluminium (EGA) vận hành các nhà máy tại Dubai và Abu Dhabi. Cuối tuần qua, UAE xác nhận mảnh vỡ từ một vụ đánh chặn trên không đã gây hỏa hoạn tại một bến tàu ở cảng Jebel Ali, cách cơ sở của EGA chỉ vài km.

Trong khi đó, Aluminium Bahrain đang vận hành một trong những tổ hợp luyện nhôm lớn nhất thế giới tại một địa điểm duy nhất ở Bahrain – cũng nằm trong khu vực chịu rủi ro cao nếu xung đột lan rộng.

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung toàn cầu

Theo Li Xuezhi, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Chaos Ternary Futures, rủi ro không chỉ nằm ở sản xuất mà còn ở dòng chảy nguyên liệu đầu vào. Bất kỳ sự gián đoạn nào đối với nguồn cung bauxite hoặc alumina cho các nhà máy luyện kim Trung Đông đều có thể gây hiệu ứng dây chuyền lên thị trường toàn cầu.

Dù phần lớn các nhà máy trong khu vực duy trì lượng dự trữ nguyên liệu đủ dùng gần một tháng, các chuyên gia cảnh báo việc cắt giảm sản lượng có thể diễn ra sớm hơn nếu xung đột kéo dài. Theo Zhang Meng, chuyên gia của Công ty Tư vấn Thông tin Kinh doanh Sơn Đông Aize, nếu căng thẳng kéo dài khoảng hai tuần, các nhà máy có thể buộc phải lên kế hoạch giảm sản lượng thay vì chờ đến khi cạn tồn kho.

Kịch bản giá có thể lên 3.600 USD/tấn

Goldman Sachs nhận định, nếu hoạt động sản xuất tại Trung Đông bị gián đoạn hoàn toàn trong một tháng, đồng thời chi phí năng lượng tại châu Âu tăng vọt, giá nhôm có thể leo lên 3.600 USD/tấn. Tuy nhiên, ngân hàng này vẫn giữ dự báo giá trung bình khoảng 3.150 USD/tấn trong nửa đầu năm.

Thị trường nhôm vốn đã chịu áp lực từ trước đó do nhiều đợt cắt giảm sản lượng và gián đoạn thương mại, trong bối cảnh các nhà sản xuất Trung Quốc tiến sát giới hạn công suất do chính phủ quy định. Kế hoạch ngừng hoạt động một nhà máy luyện nhôm lớn tại Mozambique càng làm gia tăng lo ngại thiếu hụt nguồn cung trong năm 2026.

Không còn chỉ là câu chuyện “trú ẩn”

Diễn biến mới cho thấy, trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, không phải vàng mà các kim loại gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu như nhôm mới là tâm điểm biến động. Khi rủi ro lan rộng từ chiến sự sang logistics, năng lượng và nguyên liệu đầu vào, thị trường hàng hóa đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn bao giờ hết.

Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, làn sóng tăng giá của nhôm có thể chưa dừng lại – và tác động sẽ không chỉ dừng ở thị trường kim loại, mà còn lan sang các ngành sản xuất, xây dựng và công nghiệp trên toàn cầu.