#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Không cảng nào an toàn nếu Iran bị phong tỏa"

Đứng trước nguy cơ mất trắng tuyến thoát duy nhất tại cảng Yanbu, Saudi Arabia đang "ngồi trên đống lửa" và nỗ lực thuyết phục Washington hạ nhiệt trước khi giá dầu vượt tầm kiểm soát.

Vị trí quan trọng của eo biển Bab al-Mandeb. 

Chiến lược siết chặt eo biển Hormuz của Mỹ đang đặt cược vào một giả định quen thuộc: bóp nghẹt nguồn thu dầu mỏ sẽ buộc Iran lùi bước. Nhưng thực tế địa chính trị cho thấy, khi một điểm nghẽn bị khóa lại, áp lực sẽ dồn sang những “van an toàn” khác – và lần này, cái tên được nhắc tới là Bab al-Mandeb.

Nỗi lo của các nước vùng Vịnh không nằm ở hiện tại, mà ở phản ứng kế tiếp. Nếu Tehran lựa chọn leo thang, việc gián đoạn thêm tuyến đường qua Biển Đỏ có thể khiến phần dầu còn lại của khu vực bị mắc kẹt. Khi đó, câu chuyện không còn là trừng phạt một quốc gia, mà là thử thách toàn bộ hệ thống vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Hormuz vốn đã là “nút cổ chai” quan trọng bậc nhất, nơi từng chứng kiến hàng triệu thùng dầu mỗi ngày bị gián đoạn ngay từ giai đoạn đầu xung đột. Lệnh phong tỏa mới chỉ làm rõ hơn một thực tế: kiểm soát dòng chảy dầu mỏ đồng nghĩa kiểm soát nhịp thở kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, thế cờ không dừng lại ở đó. Iran, trong thế yếu về quân sự, lại sở hữu lợi thế địa lý và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm. Bab al-Mandeb – tuyến nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương – trở thành lựa chọn chiến lược. Nếu tuyến này bị gián đoạn, không chỉ dầu từ Vịnh Ba Tư mà cả dòng thương mại Á – Âu cũng bị bóp nghẹt.

Một biến số quan trọng nằm ở lực lượng Houthi tại Yemen. Thực tế trước đó cho thấy nhóm này đủ khả năng làm tê liệt tuyến hàng hải bằng các đòn tấn công phi đối xứng. Dù hiện tại tạm “án binh”, họ vẫn là mắt xích sẵn sàng kích hoạt nếu áp lực từ Tehran gia tăng.

Đối với Saudi Arabia, rủi ro là hiện hữu. Việc chuyển hướng xuất khẩu sang Biển Đỏ từng giúp giảm phụ thuộc vào Hormuz, nhưng đồng thời cũng mở ra điểm yếu mới. Nếu Bab al-Mandeb bị khóa, mọi nỗ lực “đi đường vòng” sẽ trở nên vô nghĩa.

Trong bối cảnh đó, các nước vùng Vịnh bắt đầu nghiêng về giải pháp quen thuộc: giảm căng thẳng bằng đàm phán. Áp lực từ họ không chỉ nhằm bảo vệ lợi ích riêng, mà còn để tránh kịch bản tồi tệ nhất – khi cả hai tuyến huyết mạch cùng bị siết chặt.

Ở góc độ rộng hơn, cuộc đối đầu hiện nay cho thấy giới hạn của chiến lược phong tỏa. Một đòn siết có thể tạo sức ép ngắn hạn, nhưng cũng đồng thời mở ra những kịch bản phản đòn khó kiểm soát. Khi các “nút cổ chai” của thế giới bị biến thành công cụ mặc cả, thị trường năng lượng không còn vận hành theo quy luật cung – cầu thông thường, mà theo logic của quyền lực và rủi ro.

Nếu kịch bản xấu xảy ra, hệ quả sẽ không dừng ở giá dầu. Chuỗi cung ứng, lạm phát và an ninh kinh tế toàn cầu đều có thể bị kéo vào vòng xoáy mới. Khi đó, câu hỏi không còn là ai thắng – mà là ai chịu được lâu hơn trong một cuộc chơi không có điểm dừng rõ ràng.