#Pháp luật

24HMONEY đã kiểm duyệt

Khởi tố hàng loạt vẫn không dẹp nổi nạn “ăn cắp bản quyền”: Vì sao người Việt vẫn thích “xài chùa”?

Dù nhiều vụ vi phạm bản quyền đã bị xử lý hình sự trong thời gian qua, tình trạng phim lậu, bóng đá lậu, nhạc lậu và sao chép trái phép nội dung vẫn diễn ra phổ biến trên môi trường số, theo Báo Tuổi Trẻ.

Web phim lậu, bóng đá lậu vẫn hoạt động công khai

Theo Tuổi Trẻ, năm 2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án liên quan hành vi xâm phạm quyền tác giả tại website Phimmoi.net. Vụ việc từng được giới giải trí đánh giá là “cột mốc quan trọng” trong cuộc chiến chống vi phạm bản quyền phim tại Việt Nam.

Đầu năm nay, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) phối hợp Công an tỉnh Hưng Yên khởi tố hơn 30 bị can liên quan các hành vi xâm phạm quyền tác giả, tổ chức đánh bạc, đánh bạc và truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy trên hệ thống Xôi Lạc TV.

Gần đây nhất, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an tiếp tục khởi tố 5 vụ án, 7 bị can, trong đó có ca sĩ bolero Quang Lập cùng lãnh đạo các công ty BH Media, Lululola, Mây Sài Gòn… để điều tra hành vi xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan.

Theo Tuổi Trẻ, trước các vụ việc liên tiếp bị xử lý, dư luận đang dành nhiều sự quan tâm tới câu hỏi vì sao tình trạng “ăn cắp bản quyền” tại Việt Nam vẫn tồn tại dai dẳng.

Nhiều bị cáo lĩnh án vì phát tán phim, bóng đá lậu

Báo Tuổi Trẻ dẫn lại vụ án do TAND TP Hà Nội xét xử vào tháng 4/2024 đối với Lê Hải N. về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Theo hồ sơ vụ án, N. là lập trình viên. Để kiếm thêm thu nhập, người này đã lấy trái phép hình ảnh các trận đấu Ngoại hạng Anh và nhiều bộ phim điện ảnh nước ngoài để cung cấp cho người xem với giá rẻ hơn dịch vụ chính thống.

Từ cuối năm 2017 đến tháng 2/2023, N. thu lợi bất chính hơn 615 triệu đồng. Ngoài án tù treo, bị cáo còn bị phạt bổ sung 100 triệu đồng và bị tịch thu toàn bộ khoản lợi bất chính. Phần bồi thường dân sự được tách sang giải quyết ở vụ án khác.

Tương tự, tháng 7/2024, TAND tỉnh Quảng Bình xét xử 3 bị cáo gồm Phan Ngọc T., Ngô Quang H. và Nguyễn Thành N. về cùng tội danh xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Các bị cáo bị tuyên từ 9 đến 24 tháng tù cho hưởng án treo và buộc nộp lại hơn 2,68 tỉ đồng thu lợi bất chính để sung công quỹ nhà nước.

“Xài chùa” vẫn là tâm lý phổ biến

Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Trương Ngọc Liêu (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng nguyên nhân lớn khiến vi phạm bản quyền kéo dài là ý thức tôn trọng tài sản trí tuệ của nhiều người dân còn hạn chế.

Theo luật sư, tâm lý thích “xài chùa”, sử dụng miễn phí các sản phẩm số vẫn rất phổ biến. Khi nhu cầu xem phim, bóng đá, nghe nhạc miễn phí tăng cao, nhiều cá nhân và tổ chức đã tận dụng để xây dựng các website vi phạm bản quyền nhằm kiếm lợi nhuận.

Bên cạnh đó, không ít tác giả và nhà sáng tạo cũng chưa chủ động đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ do ngại chi phí và thời gian thực hiện thủ tục.

Khó theo đuổi kiện tụng vì tốn thời gian, khó chứng minh thiệt hại

Theo Tuổi Trẻ, một trong những bất cập hiện nay là quá trình giải quyết tranh chấp dân sự liên quan sở hữu trí tuệ còn kéo dài và chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng.

Luật sư Trương Ngọc Liêu cho rằng việc chứng minh thiệt hại trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ là rất khó khăn. Chủ sở hữu quyền tác giả phải tự đưa ra nhiều tài liệu, số liệu để chứng minh mức độ thiệt hại nhằm yêu cầu bồi thường.

Tuy nhiên, thiệt hại từ hành vi xâm phạm bản quyền thường khó định lượng cụ thể, khiến nhiều cá nhân, doanh nghiệp không đủ nguồn lực để theo đuổi vụ kiện đến cùng.

Theo các chuyên gia, để hạn chế tình trạng vi phạm bản quyền tràn lan, ngoài việc xử lý mạnh tay các vụ án lớn, cần thay đổi nhận thức của người dùng về giá trị tài sản trí tuệ, đồng thời hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền tác giả theo hướng nhanh và hiệu quả hơn.

TUOI TRE ONLINE

Nhiều vụ bị khởi tố, vì sao hành vi ăn cắp bản quyền ở Việt Nam diễn ra tràn lan?