MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Khơi thông" dòng vốn nghìn tỷ: Giải pháp nào cho nền kinh tế?

Tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống tín dụng đang cho thấy những diễn biến đáng lo ngại khi vượt ngưỡng 3% trong quý I/2025, dấu hiệu cảnh báo về chất lượng tín dụng. Đáng chú ý, một số ngân hàng thương mại, đặc biệt là các tổ chức tập trung vào cho vay cá nhân và tiêu dùng, đang đối mặt với tỷ lệ nợ xấu tiệm cận hoặc vượt quá 4-5%, đặt ra bài toán cấp bách về quản trị rủi ro.

Trong bối cảnh nợ xấu của ngành ngân hàng ngày càng trở nên phức tạp, ông Lê Hoài Ân - CFA, sáng lập viên IFSS và chuyên gia tư vấn ngân hàng, đã có buổi trao đổi thẳng thắn với báo chí về thực trạng này.

Khi được hỏi về tình hình nợ và nợ xấu qua các báo cáo tài chính mới nhất, ông Ân chỉ ra rằng thực tế đang có một sự gia tăng đáng lo ngại đối với nợ nhóm 2, những khoản vay có dấu hiệu quá hạn nhưng chưa chuyển thành nợ xấu chính thức. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm về rủi ro tái phân loại nợ trong những tháng tới, đặc biệt khi các khoản vay tái cơ cấu theo Thông tư 02/2023 hết thời hạn gia hạn vào cuối quý 2 và 3/2025.

Theo ông, nhiều chuyên gia đã nhận định trước được xu hướng này, vì về bản chất, việc giữ nguyên nhóm nợ chỉ là biện pháp trì hoãn phản ánh thực trạng tài chính của khách hàng, không thể thay đổi khả năng trả nợ thực tế. Khi các chính sách hỗ trợ kết thúc, các khoản vay không đủ điều kiện sẽ phải chuyển sang nhóm nợ xấu, dẫn đến gia tăng tỷ lệ nợ xấu.

Điều đáng chú ý, theo ông, là sự phân hóa trong việc gia tăng nợ xấu giữa các nhóm ngân hàng. Những ngân hàng có tỷ trọng cho vay doanh nghiệp xuất khẩu hoặc được hỗ trợ bởi dòng vốn đầu tư công sẽ ít chịu tác động hơn. Ngược lại, nhóm ngân hàng bán lẻ, phụ thuộc vào thu nhập hộ gia đình và tiêu dùng cá nhân, sẽ phải đối mặt với rủi ro lớn hơn khi thị trường tiêu dùng phục hồi chậm, trong khi thị trường bất động sản vẫn chưa tìm được điểm sáng.

Ông Ân cũng chỉ ra ba nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự gia tăng nợ xấu tại các ngân hàng. Thứ nhất, di chứng từ chính sách kích tín dụng hậu Covid-19. Thứ hai, tình trạng khó khăn kéo dài trong khu vực doanh nghiệp và hộ gia đình. Thứ ba, vướng mắc pháp lý trong việc thu hồi tài sản bảo đảm. Các khoản tín dụng được trì hoãn và cơ cấu lại trong giai đoạn từ 2020-2022 đã tạm thời "đóng băng" rủi ro, nhưng giờ đây khi các hỗ trợ kết thúc, rủi ro tín dụng sẽ được phản ánh đầy đủ.

Về vấn đề pháp lý, ông cho rằng hệ thống pháp lý hiện nay chưa theo kịp thực tế, đặc biệt là trong việc xử lý tài sản bảo đảm, chủ yếu là bất động sản. Khi tài sản không thể được xử lý nhanh chóng vì vướng mắc pháp lý, ngân hàng không thể thu hồi nợ mặc dù khách hàng đã mất khả năng trả nợ. Điều này tạo ra một "điểm chết" trong việc xử lý nợ xấu ở Việt Nam, khiến quá trình này kéo dài và kém hiệu quả so với tiêu chuẩn quốc tế.

Nhận định về tình hình hiện tại, ông Ân cho rằng, đây là giai đoạn “mất điểm tựa pháp lý” nghiêm trọng nhất trong vòng một thập niên qua. Sau khi Nghị quyết 42/2017 hết hiệu lực vào đầu năm 2024, không có cơ chế pháp lý thay thế, khiến các ngân hàng gặp khó khăn trong việc xử lý nợ xấu. Những bất cập trong quy định về thu hồi tài sản bảo đảm, việc xử lý tài sản không thể định giá lại, bán đấu giá cũng như vướng mắc pháp lý liên ngành là những yếu tố khiến các ngân hàng rơi vào thế bế tắc.

Trong bối cảnh đó, ông cho rằng việc ban hành một đạo luật riêng về xử lý nợ xấu là vô cùng cấp thiết. Một luật xử lý nợ xấu được xây dựng bài bản sẽ không chỉ tháo gỡ những “nút thắt” pháp lý, mà còn là cơ sở để các ngân hàng giảm tỷ lệ nợ xấu, đồng thời tạo động lực cho việc mở rộng tín dụng trong tương lai.

Theo ông, khi một đạo luật được ban hành, việc xử lý tài sản bảo đảm sẽ nhanh chóng và hiệu quả hơn, từ đó giảm chi phí trích lập dự phòng và cải thiện tỷ lệ sinh lời trên tài sản của các ngân hàng. Ngoài ra, cơ chế pháp lý rõ ràng sẽ thúc đẩy thị trường mua bán nợ thứ cấp, giúp ngân hàng không phải "ôm" nợ xấu, mà có thể bán lại cho các tổ chức chuyên biệt, nhanh chóng thu hồi dòng tiền.

Cuối cùng, ông khẳng định rằng việc thông qua Luật Xử lý nợ xấu sẽ là bước ngoặt quan trọng trong quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy tín dụng, đồng thời góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 8% mà Chính phủ đề ra cho năm 2025.