Khoảng lặng mong manh giữa Mỹ và Iran

Sau 13 đêm không kích liên tiếp, Mỹ và Iran đều phát tín hiệu ưu tiên ngoại giao, giúp giá dầu hạ nhiệt và tâm lý thị trường bớt căng thẳng. Tuy nhiên, những tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía cho thấy nguy cơ xung đột tái bùng phát vẫn hiện hữu, tiếp tục là biến số lớn đối với năng lượng và kinh tế toàn cầu.

Khoảng lặng quân sự mở ra cơ hội đàm phán nhưng chưa đủ để xóa bỏ rủi ro địa chính trị. Diễn biến tại eo biển Hormuz và chính sách của Washington sẽ tiếp tục là yếu tố được giới đầu tư theo dõi sát trong thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu rằng Washington đang tiến hành các cuộc đàm phán "rất sâu" với Iran và tạm dừng các cuộc không kích để tạo cơ hội cho nỗ lực ngoại giao. Tuy nhiên, ông đồng thời cảnh báo nếu đàm phán thất bại, Mỹ sẽ quay trở lại với hành động quân sự mạnh mẽ. Từ phía Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei bác bỏ cách mô tả của Mỹ, khẳng định Iran không chủ động đề nghị nối lại đàm phán. Dù vậy, ông thừa nhận các bên trung gian vẫn chuyển tải thông điệp giữa hai phía và nước này chưa từ bỏ con đường ngoại giao.

Dù cánh cửa ngoại giao chưa đóng lại, Mỹ và Iran vẫn còn khoảng cách rất lớn về cách nhìn nhận tình hình. Mỹ cho rằng sức ép quân sự đã buộc Iran phải cân nhắc một thỏa thuận, trong khi Iran bác bỏ việc đang ở thế phải nhượng bộ. Mỹ nhấn mạnh sẽ không dành quá nhiều thời gian cho các cuộc đàm phán, với thông điệp rằng mọi việc phải diễn ra nhanh chóng nếu không chiến sự có thể tái diễn.

Phía sau quyết định tạm dừng không kích của Mỹ là những đánh giá cho rằng chiến dịch quân sự kéo dài gần hai tuần đã chạm tới những giới hạn nhất định. Các nguồn tin Mỹ cho biết quân đội có thể đã gần cạn các mục tiêu có thể tấn công, trong khi kho đạn phòng không chịu sức ép. Nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực cùng những hệ lụy đối với năng lượng và kinh tế toàn cầu cũng là những yếu tố khiến khoảng lặng trở nên cần thiết. Thị trường quốc tế phản ứng tích cực khi các cuộc tấn công tạm dừng, giá dầu giảm mạnh và lo ngại về lạm phát phần nào dịu xuống.

Khoảng lặng hiện nay có thể mở ra một cơ hội ngoại giao, nhưng chưa thể được xem là dấu hiệu của một nền hòa bình bền vững. Khi Mỹ tiếp tục để ngỏ khả năng nối lại các cuộc tấn công, còn Iran khẳng định không chấp nhận để Mỹ quyết định thời điểm chiến tranh hay hòa bình, nguy cơ tái chiến vẫn hiện hữu. Liệu các bên có thể tận dụng được khoảng lặng mong manh này để tìm kiếm một thỏa thuận thực chất, hay đây chỉ là khoảng nghỉ trước khi một vòng đối đầu mới bắt đầu vẫn còn là câu hỏi lớn.