Khi tài sản thế chấp bị thu hồi, người vay có được xóa nợ?

Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng lớn tại Hà Nội, TP.HCM và các địa phương đang được triển khai mạnh mẽ, vấn đề được nhiều người dân quan tâm là cách xử lý các khoản vay ngân hàng khi nhà đất đang thế chấp bị Nhà nước thu hồi.

Luật sư Nguyễn Thế Truyền, Giám đốc Công ty Luật Thiên Thanh và Tiến sĩ Nguyễn Thái Hà, Trưởng khoa Khoa Luật, Học viện Ngân hàng, khi đất bị thu hồi, tài sản bảo đảm có thể không còn tồn tại nhưng nghĩa vụ trả nợ của người vay với ngân hàng vẫn không thay đổi, bởi tài sản thế chấp chỉ là công cụ bảo đảm rủi ro chứ không thay thế trách nhiệm trả nợ.

Việc xử lý sẽ phụ thuộc vào hình thức đền bù: nếu được bồi thường bằng tiền, ngân hàng thường phối hợp thu nợ trực tiếp từ khoản tiền này; nếu được bố trí nhà hoặc đất tái định cư, các bên sẽ thỏa thuận bổ sung tài sản bảo đảm hoặc điều chỉnh điều kiện tín dụng.

Tuy nhiên, rủi ro lớn phát sinh khi giá trị bồi thường thấp hơn dư nợ vay, khiến phần còn lại có thể trở thành nợ xấu và gây áp lực cho cả người dân lẫn ngân hàng.

Các chuyên gia cũng lưu ý tài sản tái định cư không làm thay đổi nghĩa vụ trả nợ ban đầu nếu giá trị thấp hơn khoản vay.

Do đó, người dân cần chủ động rà soát hợp đồng tín dụng, đánh giá rủi ro tài chính và hiểu rõ quy định pháp lý để tránh tranh chấp khi đất bị thu hồi phục vụ các dự án hạ tầng.