Iran tái thiết cơ sở hạt nhân?

Các hình ảnh vệ tinh mới cho thấy Iran được cho là đang tiến hành sửa chữa nhiều cơ sở hạt nhân và căn cứ quân sự bị hư hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Diễn biến mới làm gia tăng lo ngại về nguy cơ căng thẳng Trung Đông kéo dài, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu vẫn nhạy cảm với các biến động địa chính trị.

Nếu các hoạt động tái thiết được xác nhận, tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran có thể tiếp tục đối mặt nhiều thách thức. Điều này không chỉ tác động đến giá dầu mà còn ảnh hưởng tới nhóm doanh nghiệp năng lượng, vận tải biển và tâm lý của nhà đầu tư trên thị trường tài chính.

Theo hình ảnh vệ tinh chụp vào tháng 6 và 7, Iran đang tiến hành sửa chữa các địa điểm hạt nhân sau những cuộc không kích của Mỹ và Israel vào tháng 6 năm ngoái và tháng 3 năm nay. Tại cơ sở Taleghan 2 trong tổ hợp quân sự Parchin, các tấm che tạm thời được đặt lên các hố bom, sau đó thay thế bằng tấm lưới che. Xuất hiện các xe bồn trộn bê tông cho thấy Iran chuẩn bị lấp các hố bom. Cơ sở núi Pickaxe cũng ghi nhận các xe xây dựng di chuyển vào địa điểm ngầm này.

Lịch sử và ý nghĩa của Taleghan 2

Taleghan 2 từng được sử dụng cho nghiên cứu và thử nghiệm liên quan đến chương trình vũ khí hạt nhân của Iran. Cơ sở này bị phá hủy trong cuộc không kích của Israel vào tháng 10/2024, được xây dựng lại nhưng bị đánh trúng thêm hai lần vào tháng 3. Các chuyên gia tin rằng vật liệu nổ dành cho vũ khí hạt nhân được lưu trữ tại đó, khiến hoạt động khôi phục tại cơ sở này trở nên đáng chú ý.

Các cơ sở khác không có hoạt động sửa chữa

Theo hình ảnh vệ tinh, hiện không có hoạt động sửa chữa nào của Iran tại các địa điểm hạt nhân Isfahan, Fordow và Natanz. Điều này cho thấy Iran tập trung nỗ lực khôi phục chủ yếu tại Parchin và núi Pickaxe, trong khi các cơ sở khác dường như vẫn duy trì nguyên trạng.

Sửa chữa tại các căn cứ quân sự khác

Ngoài các cơ sở hạt nhân, hình ảnh vệ tinh cũng ghi nhận các nỗ lực sửa chữa tại các căn cứ tên lửa bị hư hại và căn cứ không quân Tabriz, nơi phát hiện hố bom trên đường băng đang được lấp đầy bằng bê tông. Các hoạt động này phản ánh quy mô rộng rãi của nỗ lực khôi phục cơ sở hạ tầng quân sự của Iran.

Bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời

Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời từ tháng 4 và ký kết biên bản ghi nhớ vào giữa tháng trước nhằm đóng băng xung đột. Tuy nhiên, các hoạt động thù địch vẫn thi thoảng nổ ra. Quân đội Mỹ tuần này xác nhận thực hiện hai đợt tấn công Iran, được gọi là 'sự trừng phạt' đối với việc Iran nổ súng vào các tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Ông Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn đã kết thúc, nhưng Mỹ vẫn sẵn sàng đàm phán.

Khả năng vi phạm thỏa thuận

Nếu được xác nhận, hoạt động cải tạo của Iran có thể bị coi là vi phạm Bản ghi nhớ (MOU) được ký kết gần đây giữa Mỹ và Iran. MOU yêu cầu Iran duy trì nguyên trạng tại tất cả các địa điểm hạt nhân. Hiện Iran chưa lên tiếng về thông tin sửa chữa các cơ sở hạt nhân được công bố bởi các chuyên gia phân tích vệ tinh.