Iran "đầu hàng vô điều kiện"?

Dù lệnh phong tỏa hải quân đã chính thức được gỡ bỏ giúp khơi thông lưu lượng tàu dầu qua eo biển Hormuz đạt đỉnh kỷ lục, việc Phó Tổng thống JD Vance bất ngờ hủy chuyến công du Thụy Sĩ vào giờ chót đang làm dấy lên những hoài nghi lớn về tính bền vững của lộ trình 60 ngày đàm phán sắp tới.

Trong cuộc phỏng vấn với Axios sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hôm 18/6, Tổng thống Donald Trump khẳng định văn kiện vừa ký kết thực chất là một "sự đầu hàng vô điều kiện" từ phía Tehran.

Theo ông Trump, mục tiêu của Washington là ngăn cuộc xung đột leo thang thành một cú sốc kinh tế toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh thị trường năng lượng liên tục biến động vì căng thẳng tại Trung Đông.

Khi được hỏi cuộc chiến vừa qua giúp ông nhận ra điều gì về giới hạn quyền lực của mình, ông Trump đưa ra câu trả lời gây chú ý:

"Tôi biết là có những giới hạn, nhưng không có giới hạn nào cả".

Phát biểu này nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận khi được nhiều hãng truyền thông quốc tế đăng tải.

Hormuz mở cửa trở lại

Bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran đặt nền móng cho giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn.

Một trong những nội dung quan trọng nhất là khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới.

Ngay sau khi thỏa thuận có hiệu lực, lưu lượng tàu thuyền qua khu vực đã tăng mạnh. Dữ liệu từ công ty tình báo hàng hải Windward cho thấy trong hai ngày 17-18/6 đã ghi nhận ít nhất 18 lượt tàu quá cảnh, mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Cùng thời điểm, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận chấm dứt toàn bộ hoạt động phong tỏa đối với tàu thuyền ra vào các vùng biển của Iran.

Dù vậy, lực lượng hải quân Mỹ vẫn duy trì hiện diện trong khu vực nhằm giám sát việc thực thi các cam kết đã được thống nhất.

Đàm phán còn nhiều ẩn số

Theo kế hoạch, Mỹ và Iran sẽ bước vào vòng thương lượng kỹ thuật đầu tiên để xử lý các vấn đề then chốt còn tồn đọng, đặc biệt là hồ sơ hạt nhân của Tehran.

Tuy nhiên, tiến trình này chưa thực sự suôn sẻ. Nhà Trắng xác nhận Phó Tổng thống JD Vance đã hủy chuyến công du dự kiến tới Thụy Sĩ do các khó khăn về công tác hậu cần.

Dù vậy, Washington khẳng định phái đoàn Mỹ đã sẵn sàng tham gia đàm phán ngay khi các điều kiện cần thiết được hoàn tất.

Giới quan sát nhận định việc đạt được bản ghi nhớ mới chỉ là bước khởi đầu. Những khác biệt sâu sắc về chương trình hạt nhân, lệnh trừng phạt và an ninh khu vực vẫn là các bài toán khó mà hai bên phải giải quyết trong 60 ngày tới.