Iran công bố nhượng bộ đầu tiên từ Mỹ

Bên cạnh các thỏa thuận kinh tế cốt lõi, việc thiết lập đường dây nóng kiểm soát eo biển Hormuz cho thấy hai đối thủ lớn đang nỗ lực chặn đứng một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Cuộc đàm phán Mỹ - Iran tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock (Thụy Sĩ) khép lại với những kết quả được cả hai bên trung gian Qatar và Pakistan mô tả là "tích cực và mang tính xây dựng".

Theo tuyên bố chung, các bên đã đạt được nhiều tiến triển đáng kể, đồng thời nhất trí thiết lập cơ chế đối thoại kỹ thuật nhằm xử lý các vấn đề còn tồn đọng trong giai đoạn tiếp theo.

Đáng chú ý, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Washington đã chấp thuận nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu của Tehran, đồng thời giải phóng một phần tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài.

Ông Araghchi đánh giá đây là bước tiến quan trọng trên con đường hướng tới ổn định khu vực và bình thường hóa quan hệ.

Bên cạnh đó, một chương trình tái thiết và phát triển quy mô lớn dành cho Iran cũng được khởi động, tạo thêm động lực cho tiến trình đối thoại.

Lebanon vẫn là bài kiểm tra then chốt

Dù ghi nhận những tín hiệu tích cực, Tehran khẳng định mọi cam kết sẽ phải được kiểm chứng bằng hành động thực tế.

Theo Ngoại trưởng Abbas Araghchi, cơ chế giảm xung đột tại Lebanon sẽ là phép thử đầu tiên đối với các thỏa thuận vừa đạt được.

Iran cho rằng việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon và bảo đảm thực thi lệnh ngừng bắn là điều kiện quan trọng để duy trì đà đối thoại hiện nay.

Chính vì vậy, Mỹ và Iran đã đồng ý thành lập một trung tâm điều phối giảm căng thẳng với sự tham gia của Lebanon cùng vai trò hỗ trợ của Qatar và Pakistan.

Cơ chế này có nhiệm vụ giám sát việc thực thi các cam kết an ninh, hạn chế nguy cơ bùng phát xung đột mới trong khu vực.

Thiết lập đường dây nóng qua Hormuz

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất của vòng đàm phán là việc hai bên thống nhất thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp nhằm tránh các sự cố ngoài ý muốn có thể dẫn tới leo thang căng thẳng.

Cơ chế này đặc biệt tập trung vào việc bảo đảm hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu.

Song song với đó, một ủy ban cấp cao cũng được thành lập để giám sát toàn bộ tiến trình đàm phán và điều phối các nhóm công tác về hạt nhân, trừng phạt kinh tế, thực thi thỏa thuận và giải quyết tranh chấp.

Theo lộ trình vừa được thông qua, Mỹ và Iran đặt mục tiêu hoàn tất khuôn khổ cho một thỏa thuận toàn diện trong vòng 60 ngày tới.

Thông điệp cứng rắn từ Tehran

Giữa lúc đối thoại có dấu hiệu tiến triển, Ngoại trưởng Abbas Araghchi vẫn phát đi thông điệp mang tính biểu tượng về những tổn thất mà Iran phải gánh chịu trong cuộc xung đột vừa qua.

Trên mạng xã hội, ông chia sẻ hình ảnh các nữ sinh thiệt mạng trong một vụ không kích cùng hình ảnh đội tuyển quốc gia Iran thi đấu tại World Cup.

Theo ông Araghchi, từ sân cỏ đến bàn đàm phán hay chiến trường, mọi nỗ lực của người Iran đều hướng tới mục tiêu bảo vệ danh dự và phẩm giá dân tộc.

Động thái này được xem là lời nhắc nhở rằng dù cánh cửa hòa giải đang mở ra, những ký ức chiến tranh và bất đồng sâu sắc giữa hai bên vẫn chưa thể xóa nhòa trong một sớm một chiều.

Cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ vì thế mới chỉ là bước khởi đầu cho hành trình đầy thách thức hướng tới một thỏa thuận bền vững giữa Washington và Tehran.