Iran còn bao nhiêu đường lui?

Quyết định gia tăng sức ép, bác bỏ thỏa thuận ngừng bắn và áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran đang đẩy căng thẳng tại Eo biển Hormuz lên mức đỉnh điểm. Việc Tehran đe dọa thiết lập "vùng cấm" tại Vịnh Ba Tư đang trực tiếp đe dọa chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Chính quyền Tổng thống Trump gia tăng sức ép kinh tế, quân sự và phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran, buộc Tehran phải cân nhắc giữa nhượng bộ ngoại giao hoặc tăng cường các biện pháp đáp trả.

Tổng thống Trump đã từ chối thỏa thuận ngừng bắn tháng 6 giữa Mỹ và Iran, gọi đó là không đáng giá. Thay vào đó, chính quyền Mỹ gia tăng sức ép thông qua các biện pháp trừng phạt kinh tế, hoạt động quân sự và phong tỏa hàng hải nhằm hạn chế xuất nhập khẩu của Iran. Hải quân Mỹ bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, tăng lượng dầu vận chuyển nhằm ổn định thị trường năng lượng toàn cầu. Tổng thống Trump tuyên bố ưu tiên duy trì kiểm soát eo biển Hormuz và tăng áp lực kinh tế, thay vì ép Tehran quay lại bàn đàm phán.

Chiến dịch gây sức ép nhiều mặt trận đang khiến nền kinh tế Iran chịu áp lực nặng nề. Phong tỏa hàng hải và các biện pháp trừng phạt có thể làm giảm đáng kể xuất khẩu dầu thô, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngoại tệ chính của đất nước. Đồng rial Iran có thể tiếp tục mất giá, trong khi lạm phát và khó khăn nhân sinh tiếp tục gia tăng. Bối cảnh kinh tế khó khăn đang tạo thêm áp lực nội bộ cho chính quyền Iran.

Thị trường năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng lớn nhất từ chiến lược này. Giá dầu thô có thể biến động do phong tỏa giảm nguồn cung từ Iran, ảnh hưởng đến ngành dầu khí, năng lượng tái tạo, vận tải hàng hải và sản xuất. Các quốc gia như Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đang tìm cách chuyển hướng một phần hoạt động xuất khẩu sang tuyến đường khác, tác động đến ngành logistics và cảng biển toàn cầu.

Các quan chức Iran cảnh báo có thể áp dụng các chiến lược mới để đáp trả, bao gồm mở rộng biện pháp kiểm soát tại eo biển Hormuz. Đồng thời, Tehran vẫn kêu gọi khôi phục ngoại giao và quay lại thỏa thuận tháng 6. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ cho rằng chiến lược hiện tại không nhằm ép Tehran quay lại bàn đàm phán. Cuộc đối đầu này có thể tiếp tục leo thang, tạo thêm rủi ro địa chính trị cho thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu.