Iran chuẩn bị cho cuộc chiến kéo dài

Những động thái quân sự và công tác chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh toàn diện tại Iran đang làm gia tăng nghiêm trọng rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng dầu mỏ và ổn định kinh tế toàn cầu.

Tình hình địa chính trị Iran leo thang có thể tác động đến giá dầu thô và chi phí hoạt động của các doanh nghiệp, đặc biệt là hàng không, vận tải và logistics, nếu xảy ra xung đột nghiêm trọng.

Ngày 15/9, lực lượng vũ trang Iran phát hành hướng dẫn trên toàn quốc, yêu cầu chuẩn bị cho ba khả năng tiếp theo của xung đột, trong đó có chiến tranh toàn diện kéo dài. Nếu kịch bản này xảy ra, Iran có thể đình chỉ nhiều hoạt động tập trung đông người, ưu tiên duy trì dịch vụ thiết yếu, quản lý nguồn lực và phối hợp các cơ quan.

Động thái được đưa ra trong lúc giao tranh Mỹ - Iran đã tạm lắng khoảng một tuần, nhưng lực lượng và khí tài Mỹ vẫn hiện diện đáng kể tại khu vực, trong khi sức ép lên hoạt động hàng hải và kinh tế Iran tiếp tục duy trì.

Hormuz mới là biến số kinh tế lớn

Điểm đáng chú ý với thị trường nằm ở eo biển Hormuz. Trong nửa đầu năm 2025, khoảng 20,9 triệu thùng dầu/ngày đi qua tuyến hàng hải này, tương đương khoảng 20% lượng tiêu thụ dầu mỏ và chất lỏng toàn cầu, đồng thời chiếm khoảng một phần tư lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên thế giới.

Hormuz không chỉ quan trọng với dầu thô. Khoảng 20% thương mại LNG toàn cầu năm 2024 cũng đi qua eo biển này, chủ yếu từ Qatar.

Vì vậy, bất kỳ gián đoạn đáng kể nào cũng có thể tạo hiệu ứng dây chuyền: giá dầu và khí tăng, cước vận tải biển cao hơn, chi phí sản xuất tăng và áp lực lạm phát quay lại.