Iran cảnh báo Mỹ, thị trường "nín thở"

Tuyên bố mới từ Iran về khả năng Mỹ nối lại chiến dịch quân sự khiến rủi ro địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục gia tăng, trong khi eo biển Hormuz vẫn chưa được mở lại. Thị trường năng lượng vì thế đứng trước áp lực biến động lớn.

Với khoảng 20% nguồn cung dầu thô và LNG toàn cầu từng đi qua Hormuz mỗi ngày, bất kỳ gián đoạn kéo dài nào tại tuyến hàng hải này đều có thể lan sang giá năng lượng, cước vận tải và chi phí sản xuất.

Ngày 20/9, Bộ Tư lệnh Trung ương hợp nhất quân đội Iran Khatam al-Anbiya tuyên bố Tehran nhận được thông tin Mỹ có thể mở lại chiến dịch tấn công. Iran cảnh báo sẽ đáp trả nhằm vào lực lượng và lợi ích của Mỹ trong khu vực nếu Washington tiếp tục hành động quân sự. Tuy nhiên, thông tin về một cuộc tấn công mới chưa được phía Mỹ xác nhận.

Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran cho biết eo biển Hormuz vẫn đóng cửa cho tới khi các điều kiện mà Tehran đưa ra được đáp ứng. Điều này khiến tuyến vận tải năng lượng quan trọng tiếp tục nằm trong vùng rủi ro.

Theo dữ liệu Kpler được Reuters dẫn lại, ngày 15/9 chỉ có 4 tàu hàng hóa đi qua Hormuz, giảm mạnh so với mức trung bình khoảng 125 tàu mỗi ngày trước khi chiến sự bắt đầu. Tuyến đường này thường đảm nhận khoảng 20% lượng dầu thô và LNG vận chuyển toàn cầu mỗi ngày.

Áp lực nguồn cung đã phản ánh vào giá dầu. Ngày 14/9, Brent từng lên gần 108 USD/thùng, trong khi WTI vượt 103 USD/thùng sau khi Saudi Arabia đóng một tuyến đường ống xuất khẩu dầu thay thế cho Hormuz vì bị tấn công.

Nếu căng thẳng kéo dài, nhóm khai thác dầu khí có thể hưởng lợi từ mặt bằng giá cao hơn, nhưng các doanh nghiệp tiêu thụ nhiều nhiên liệu lại đối mặt với chi phí đầu vào tăng. Vận tải biển cũng chịu tác động kép từ cước tàu, bảo hiểm và thời gian hành trình.

Đáng chú ý, kinh tế Iran đã chịu cú sốc đáng kể: GDP quý I theo lịch Iran, tương ứng giai đoạn cuối tháng 3 đến cuối tháng 6/2026, giảm 10,1% so với cùng kỳ.