Iran biến quốc tang thành thông điệp địa chính trị

Việc đóng cửa các sân bay quốc tế tại Tehran cùng răn đe quân sự từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) không chỉ là câu chuyện chính trị, mà đang trực tiếp chuyển hóa thành rủi ro tăng phí bảo hiểm hàng hải và hàng không trên các tuyến huyết mạch.

Ngày 3/7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Mỹ hoặc Israel có bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Iran trong thời gian diễn ra quốc tang.

Theo Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya Ali Abdollahi, các lực lượng vũ trang Iran đang duy trì trạng thái sẵn sàng cao nhằm bảo vệ lãnh đạo, người dân và các sự kiện quốc gia.

Động thái này diễn ra sau khi truyền thông Israel đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz từng đề cập tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei nằm trong danh sách mục tiêu. Dù chưa có xác nhận độc lập về thông tin này, phát biểu đã làm gia tăng lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực.

Theo truyền thông quốc tế, lễ quốc tang kéo dài một tuần sẽ diễn ra tại nhiều địa điểm ở Iran và Iraq, với điểm an táng cuối cùng tại đền Imam Reza ở Mashhad.

Chiến dịch hậu cần quy mô chưa từng có

Giới chức Iran cho biết đây là một trong những chiến dịch hậu cần lớn nhất kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo được thành lập.

Khoảng 15-20 triệu người được dự báo sẽ tham gia các nghi lễ. Để phục vụ lượng người khổng lồ này, Iran đã huy động hàng loạt nguồn lực:

Hơn 2.500 xe cứu thương, 21 trực thăng và 100 máy bay không người lái.

Trên 6.000 hệ thống phun sương được lắp đặt để giảm nhiệt trong điều kiện thời tiết mùa hè.

500.000 lít dịch truyền, hơn 20 bệnh viện cùng 20.000 phòng học được chuẩn bị làm điểm hỗ trợ y tế và lưu trú.

Thủ đô Tehran mở hơn 700 bãi đỗ xe, đồng thời cấm phương tiện cá nhân tại nhiều tuyến đường trung tâm.

Lực lượng Basij dự kiến chuẩn bị tới 50 triệu chiếc bánh mì phục vụ người dân và khách viếng.

Theo Bộ Ngoại giao Iran, khoảng 100 quốc gia sẽ cử đại diện tham dự, trong khi hơn 14.000 nhà báo, bao gồm khoảng 900 phóng viên quốc tế, sẽ đưa tin về sự kiện.

Rủi ro địa chính trị tiếp tục chi phối thị trường

Đối với giới đầu tư, lễ quốc tang diễn ra trong bối cảnh Trung Đông vẫn là tâm điểm của các rủi ro địa chính trị toàn cầu.

Bất kỳ diễn biến bất ngờ nào liên quan đến Iran, Israel hay hoạt động quân sự tại khu vực đều có thể tác động đến giá dầu, chi phí vận tải biển, bảo hiểm hàng hải và tâm lý trên thị trường tài chính quốc tế.

Các doanh nghiệp dầu khí thượng nguồn thường hưởng lợi khi giá năng lượng tăng, trong khi các ngành hàng không, logistics, vận tải, hóa chất và sản xuất tiêu thụ nhiều nhiên liệu có thể đối mặt với áp lực chi phí nếu nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn.

Việc Tehran tổ chức quốc tang với quy mô đặc biệt lớn cũng được nhiều chuyên gia đánh giá là thông điệp khẳng định sự ổn định của bộ máy lãnh đạo sau biến động chính trị, đồng thời thể hiện nỗ lực duy trì ảnh hưởng của Iran đối với các cộng đồng Hồi giáo Shiite trong khu vực.

Trong ngắn hạn, diễn biến tại Trung Đông nhiều khả năng vẫn là một trong những yếu tố được thị trường tài chính toàn cầu theo dõi sát, đặc biệt đối với nhóm cổ phiếu năng lượng, vận tải và các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu.