Iran bị dồn vào thế khó, bất ngờ cảnh báo Mỹ về “đòn đau”

Iran cho biết sẽ đẩy mạnh các biện pháp nhằm giải quyết những khó khăn do các lệnh trừng phạt của Mỹ gây ra, trong bối cảnh nền kinh tế nước này ngày càng chịu sức ép. Một quan chức cấp cao Iran đồng thời cảnh báo Tehran sẽ đưa ra “phản ứng nhanh hơn, mạnh hơn và đau đớn hơn” nếu tiếp tục bị tấn công.

6 tháng sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cuộc chiến dường như đang rơi vào thế bế tắc. Thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ đạt được hồi tháng 6 đã đổ vỡ, trong khi các nỗ lực ngoại giao nhằm đưa tiến trình hòa bình trở lại quỹ đạo chưa đạt được nhiều tiến triển.

Sau khi hoạt động quân sự tạm lắng trong phần lớn tháng 8, các cuộc tấn công ăn miếng trả miếng đã nối lại. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết hôm thứ Bảy đã tấn công 3 tàu chở dầu của Iran, sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào 2 tàu chiến Mỹ.

Sau các cuộc tấn công, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf ngày 6/9 cảnh báo Mỹ rằng “luật chơi trong cuộc chiến chống Iran đã thay đổi” và Washington cần nhận ra điều này “trước khi quá muộn”.

“Từ nay, bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào lợi ích và an ninh của Iran sẽ nhận được phản ứng nhanh hơn, mạnh hơn và đau đớn hơn”, ông Qalibaf nói trong một bài phát biểu được đăng trên kênh Telegram của ông.

Iran vẫn cho thấy khả năng tấn công các lợi ích của Mỹ tại những quốc gia láng giềng, đồng thời có thể gây gián đoạn dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải trước xung đột vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu.

Sức ép từ lệnh trừng phạt và phong tỏa dầu mỏ

Tuy nhiên, chiến dịch của Mỹ nhằm bóp nghẹt nền kinh tế Iran bằng cách phong tỏa xuất khẩu dầu và ngăn Tehran né tránh các lệnh trừng phạt đang ngày càng khiến Iran khó chống đỡ.

Ba nguồn tin cấp cao Iran cho biết sức ép kinh tế của Mỹ đã bắt đầu tác động rõ rệt đến nền kinh tế nước này.

Trong bài phát biểu ngày 6/9, ông Qalibaf cho rằng bên cạnh mặt trận quân sự, “trận chiến chính” của Iran hiện nằm ở sản xuất và đời sống của người dân.

Ông liệt kê những biến động mạnh của tỷ giá, lạm phát, thất nghiệp và công tác quản lý thị trường là các thách thức lớn mà chính phủ phải đối mặt.

Theo ông Qalibaf, người dân Iran có thể chịu đựng khó khăn, nhưng không thể chấp nhận tình trạng quản lý yếu kém hoặc không hành động. Người dân đang kỳ vọng chính phủ nhanh chóng đưa ra các biện pháp giải quyết.

Bộ trưởng Kinh tế Iran Ali Madanizadeh cho biết Tehran dự định đáp trả sức ép kinh tế của Mỹ bằng các biện pháp cải cách, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng các lệnh trừng phạt sẽ buộc Iran thay đổi đường lối.

“Họ nói về sức ép kinh tế và sự cô lập, về việc cắt đứt các mối quan hệ tài chính, và nghĩ rằng gây sức ép lên nền kinh tế của một quốc gia có thể khiến người dân nước đó thay đổi quyết định”, ông Madanizadeh nói.

“Tôi cần làm rõ một điểm: trách nhiệm cải cách nền kinh tế Iran thuộc về chính phủ và người dân Iran, chứ không phải Bộ Tài chính Mỹ”, ông nói thêm.

Trong một diễn biến riêng, Thứ trưởng Kinh tế Iran Morteza Zamanian cho biết Bộ Kinh tế đang tăng cường hoạt động của “Trụ sở Chiến tranh Kinh tế” nhằm giải quyết những vấn đề do chiến tranh gây ra, theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim.

Iran nói đảo Kharg bị tấn công khoảng 550 lần

Iran là nhà sản xuất dầu lớn thứ 3 trong OPEC. Trước chiến tranh, khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran được vận chuyển qua đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của nước này.

Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu đã bị gián đoạn kể từ khi Mỹ bắt đầu phong tỏa xuất khẩu dầu Iran vào giữa tháng 4.

Ngày 6/9, CENTCOM cho biết tính đến thời điểm này, lực lượng Mỹ đã chuyển hướng 92 tàu thương mại, vô hiệu hóa 3 tàu và lên kiểm tra 2 tàu nhằm đảm bảo việc thực thi nghiêm ngặt lệnh phong tỏa.

Ngày 31/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng một bài viết ngắn trên mạng xã hội, kèm video do AI tạo ra mô tả đảo Kharg bị “thổi bay thành từng mảnh”. Chính quyền Iran sau đó tuyên bố sẽ đáp trả mạnh nếu đảo Kharg bị tấn công.

Trong cuộc phỏng vấn phát trên truyền hình nhà nước ngày 6/9, Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Mohsen Paknejad cho biết đảo Kharg đã hứng chịu khoảng 550 cuộc tấn công trong những tháng trước đó, nhưng hoạt động tại đây vẫn tiếp diễn.

Iran cũng đã phong tỏa eo biển Hormuz, tạo thêm áp lực đối với Tổng thống Trump khi giá nhiên liệu toàn cầu tăng trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa đang đến gần vào tháng 11.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho rằng dầu vẫn đang được vận chuyển qua eo biển này.

Ngày 5/9, CENTCOM cho biết Mỹ đã tấn công 3 tàu Iran, trong đó có một tàu ngoài khơi đảo Kharg, sau khi IRGC phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào 2 tàu chiến Mỹ.

IRGC sau đó đe dọa sẽ tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào tàu quân sự Mỹ trong khu vực. Lực lượng này cũng cho biết đã nhắm mục tiêu vào 3 tàu chở dầu nói trên cùng 3 tàu có liên hệ với Mỹ tại các khu vực khác.

Tasnim đưa tin 4 tên lửa Mỹ đã đánh trúng một tàu chở dầu tại khu vực neo đậu ngoài khơi Kharg. Theo các nguồn tin địa phương được Tasnim dẫn lời, không có thương vong và thủy thủ đoàn trên tàu đang được sơ tán.

CENTCOM cho biết không có quân nhân Mỹ nào bị thương.

Ngày 6/9, Tasnim đưa tin IRGC đã bắn hạ một khinh khí cầu do thám của Mỹ trên bầu trời Erbil, miền Bắc Iraq. Iran mô tả đây là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm loại bỏ các hệ thống giám sát trên không và cảnh báo sớm của Mỹ trong khu vực.