Houthi "châm ngòi" Biển Đỏ, Mỹ đối mặt nguy cơ căng mình trên hai mặt trận

Mối đe dọa mới từ lực lượng Houthi tại Yemen đang làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy leo thang mới ở Trung Đông. Theo các quan chức Mỹ đương nhiệm và cựu quan chức được Reuters dẫn lời, nếu Houthi thực hiện kế hoạch phong tỏa các cảng của Saudi Arabia trên Biển Đỏ, Washington có thể buộc phải phân tán lực lượng, trong bối cảnh quân đội Mỹ vốn đã căng mình đối phó với Iran.

Houthi dọa chặn tuyến xuất khẩu dầu của Saudi Arabia

Ngày 21/7, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tuyên bố sẽ không cho phép tàu thuyền bốc dỡ hàng hóa tại các cảng của Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Nếu được triển khai, động thái này có nguy cơ làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu dầu của Riyadh và ảnh hưởng đến khoảng 7% nguồn cung dầu toàn cầu.

Đến nay, Saudi Arabia chưa yêu cầu Mỹ hỗ trợ quân sự. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump cho biết Washington sẵn sàng hành động nếu Houthi cản trở hoạt động hàng hải tại Biển Đỏ.

"Nếu điều đó xảy ra, chúng tôi sẽ xử lý. Chúng tôi đã từng làm điều đó với Houthi trước đây", ông Trump phát biểu với báo giới.

Mỹ có nguy cơ phải chiến đấu trên hai mặt trận

Theo các chuyên gia quân sự, việc đối phó Houthi sẽ không đơn giản như những tuyên bố từ Nhà Trắng.

Trong khi quân đội Mỹ đang tập trung nguồn lực để răn đe Iran và duy trì các hoạt động quân sự tại vùng Vịnh, việc mở thêm chiến dịch ở Biển Đỏ sẽ khiến lực lượng Mỹ phải chia sẻ nhân lực, tàu chiến và khí tài trên hai hướng tác chiến cùng lúc.

Jason Campbell, cựu quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc, nhận định Washington sẽ phải điều động thêm các tàu chiến từ Vịnh Ba Tư tới khu vực ngoài khơi Yemen nhằm tiến hành các chiến dịch tấn công cũng như đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái của Houthi.

Ông cho rằng điều này sẽ khiến nguồn lực quân sự của Mỹ bị phân tán đáng kể.

Houthi được đánh giá là đối thủ khó đối phó

Các chuyên gia cho rằng Houthi không phải là lực lượng dễ bị đánh bại.

Trong nhiều năm qua, nhóm này đã chống chọi trước các chiến dịch không kích quy mô lớn của liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu cũng như nhiều đợt tấn công của Mỹ nhưng vẫn duy trì được năng lực quân sự.

Michael Mulroy, cựu Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách Trung Đông, nhận định Houthi nhiều lần chứng minh họ có đủ năng lực và quyết tâm cản trở hoạt động hàng hải tại Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb.

Dưới thời Tổng thống Joe Biden, Mỹ từng tiến hành nhiều đợt không kích nhằm bảo vệ tuyến vận tải biển huyết mạch này. Đến nhiệm kỳ của ông Trump, các chiến dịch được mở rộng khi Houthi liên tục tấn công tàu chiến và tàu thương mại ngoài khơi Yemen.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, các chiến dịch đó vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn năng lực tấn công của lực lượng này.

Chiến dịch mới sẽ tiêu tốn nhiều nguồn lực

Chiến dịch kéo dài hai tháng của Mỹ nhằm vào Houthi trong năm ngoái đã huy động lực lượng rất lớn, gồm hai tàu sân bay, nhiều tàu chiến hộ tống, máy bay chiến đấu và cả máy bay ném bom tàng hình B-2.

Hiện nay, hơn 20 tàu chiến cùng hàng trăm máy bay quân sự Mỹ đang hoạt động tại Trung Đông. Một số đơn vị còn được tăng cường tới khu vực để phục vụ chiến dịch đối phó Iran.

Theo các quan chức Mỹ, điều này khiến Washington không còn nhiều dư địa nếu phải mở thêm một chiến trường mới gần Yemen.

Ngoài việc phải điều động thêm hải quân và không quân, Mỹ còn phải tăng cường hoạt động tình báo nhằm đánh giá lại năng lực quân sự của Houthi sau nhiều tháng giao tranh.

Bên cạnh đó, nhịp độ triển khai kéo dài cũng gây áp lực lên binh sĩ và các phương tiện quân sự khi nhiều tàu chiến đã phải hoạt động liên tục vượt quá thời gian dự kiến, trong khi vẫn cần quay về cảng để bảo dưỡng.

Houthi cũng đối mặt những hạn chế

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng Houthi cũng không hoàn toàn ở thế thuận lợi.

Mark Cancian, cựu sĩ quan Thủy quân lục chiến Mỹ thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng việc Mỹ duy trì phong tỏa đối với Iran sẽ khiến hoạt động tiếp tế cho Houthi gặp nhiều khó khăn.

Theo ông, lệnh phong tỏa không thể ngăn chặn hoàn toàn nguồn cung nhưng vẫn đủ hiệu quả để hạn chế khả năng duy trì một chiến dịch quân sự kéo dài của lực lượng này.

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, bất kỳ động thái leo thang nào của Houthi tại Biển Đỏ đều có thể buộc Washington phải mở thêm một mặt trận mới, làm gia tăng áp lực lên quân đội Mỹ cũng như nguy cơ bất ổn đối với tuyến hàng hải và thị trường năng lượng toàn cầu.