Hormuz lại căng

Iran cảnh báo mọi căn cứ và tàu chiến Mỹ trong khu vực có thể trở thành mục tiêu nếu Washington tiến hành tấn công trên bộ, trong lúc Tehran tiếp tục giữ eo biển Hormuz trong tình trạng đóng cửa. Rủi ro đang nhanh chóng chuyển từ địa chính trị sang giá dầu, vận tải và chi phí đầu vào toàn cầu.

Những tuyên bố cứng rắn và diễn biến leo thang quân sự tại Trung Đông đang đẩy thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu vào tâm điểm rủi ro, đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng dầu mỏ quốc tế.

Ngày 5/10, quan chức cấp cao của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo Tehran sẽ nhắm vào các căn cứ và tàu chiến Mỹ nếu Washington mở chiến dịch trên bộ. Trước đó, Iran cũng tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ đáp ứng các điều kiện để mở lại tuyến hàng hải chiến lược này.

Thông điệp xuất hiện đúng lúc Mỹ đang tăng cường lực lượng tại Trung Đông. Hai hệ thống Patriot đã được triển khai tới Saudi Arabia và Qatar, trong khi một nhóm tác chiến tàu sân bay cùng khoảng 9.000 binh sĩ Mỹ dự kiến tới khu vực vào cuối tháng 11.

Hormuz vì thế tiếp tục là biến số lớn với thị trường năng lượng. Khoảng 20% dầu thô và LNG toàn cầu đi qua tuyến đường này. Tháng 9, xuất khẩu dầu Trung Đông từng phục hồi lên 18,3 triệu thùng/ngày, nhưng ít nhất 7 vụ việc liên quan tàu chở dầu được ghi nhận trong đầu tháng 10, làm dấy lên nguy cơ dòng chảy bị gián đoạn trở lại.

Đáng chú ý, giá dầu hiện không chỉ phản ánh cung – cầu. Cước vận chuyển dầu từ Trung Đông sang châu Á đã tăng vọt từ khoảng 30.000 USD lên 1,2 triệu USD/ngày, trong khi chi phí vận tải có thời điểm tương đương gần 27% giá dầu giao tới nơi.

Điều này tạo tác động phân hóa lên doanh nghiệp. Hàng không, vận tải biển, logistics và hóa chất chịu áp lực khi nhiên liệu và cước vận chuyển tăng. Ngược lại, nhóm khai thác dầu khí có thể hưởng lợi từ mặt bằng giá cao hơn, nhưng lợi ích phụ thuộc khả năng duy trì sản lượng và mức độ gián đoạn nguồn cung.