Hormuz không còn là con đường duy nhất?

Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về các đường ống thay thế xuyên Syria đang mở ra kịch bản tái định hình bản đồ vận tải năng lượng, giảm đòn bẩy địa chính trị của Iran tại điểm nghẽn Hormuz.

Tổng thống Trump cho rằng các đường ống và tuyến vận tải mới tại Trung Đông có thể giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz, nhưng các dự án này vẫn đối mặt với nhiều thách thức từ bất ổn chính trị khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu rằng eo biển Hormuz đang dần mất tầm quan trọng trong việc cung cấp năng lượng toàn cầu. Hiện tại, khoảng 21 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua eo biển này, chiếm khoảng 21% tổng lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Các tuyến thay thế đang được xây dựng tại Trung Đông, bao gồm đường ống mới và tuyến đường bộ qua Syria, nhằm giảm sự phụ thuộc vào tuyến hàng hải này. Động thái này phản ánh nỗ lực của các chính phủ và tập đoàn năng lượng trong khu vực tìm kiếm những lộ trình xuất khẩu mới trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp diễn.

Dự án đường ống xuyên Syria được đề xuất nhằm đưa dầu từ Iraq tới Địa Trung Hải. Theo Jerusalem Post, dự án này được ước tính chi phí tối thiểu 15 tỷ USD và thời gian hoàn thành khoảng 4 năm, mặc dù những con số này chỉ là ước tính ban đầu và có thể thay đổi theo tình hình chính trị. Liên danh có sự tham gia của Chevron đang tiến hành nghiên cứu khả thi cho dự án. Ngoài ra, ConocoPhillips đã ký thỏa thuận khôi phục các mỏ khí đốt tại Syria và công bố kế hoạch mua cổ phần trong hoạt động khai thác dầu tại khu vực Kirkuk, Iraq. Đường ống từng nối Kirkuk với cảng Baniyas của Syria từ những năm 1950 hiện cần sửa chữa đáng kể để hoạt động trở lại.

Các ngành dầu khí, vận tải hàng hải và logistics sẽ chịu tác động trực tiếp từ những thay đổi này. Sự giảm khối lượng vận chuyển qua Hormuz có thể ảnh hưởng tới các doanh nghiệp vận tải biển và bảo hiểm hàng hải, trong khi ngành xây dựng cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông có thể có cơ hội tăng trưởng. Tuy nhiên, khả thi của các dự án này phụ thuộc nhiều vào tình hình chính trị ổn định tại Syria và Iraq.

Liệu các dự án đường ống xuyên biên giới có thể hoàn thành trong bối cảnh bất ổn chính trị tại Syria và Iraq? Nếu các tuyến thay thế phát triển thành công, giá dầu toàn cầu sẽ chịu tác động như thế nào do mất đi yếu tố rủi ro địa chính trị từ Hormuz? Các công ty năng lượng nên ưu tiên đầu tư vào những dự án này hay tiếp tục duy trì mô hình vận chuyển hiện tại? Đây là những câu hỏi cần được xem xét kỹ lưỡng.