Hormuz chưa yên, giá dầu khó hạ nhiệt

Những điều kiện cứng rắn mới của Iran đối với hoạt động hàng hải qua eo Hormuz đang làm đảo chiều kỳ vọng của thị trường dầu. Brent tăng 3,83% trong phiên 6/8, trong khi rủi ro gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu.

Khi khoảng cách giữa Tehran và Washington về quyền kiểm soát, phí quá cảnh và tự do hàng hải còn lớn, Hormuz tiếp tục là biến số quan trọng đối với giá dầu và chi phí năng lượng toàn cầu.

Sau khi công bố kế hoạch quản lý eo Hormuz, Iran đề xuất hạn chế tàu thuộc Mỹ, Israel và các quốc gia được xem là thù địch. Hàng hóa liên quan tới Israel cũng nằm trong diện cấm. Các quốc gia bị Iran xác định gây thiệt hại có thể bị cấm quá cảnh cho tới khi bồi thường, với mức phạt có thể lên tới 20% giá trị hàng hóa. Vấn đề phí quá cảnh vẫn chưa rõ ràng, dao động từ 3-7% giá trị hàng hóa tùy theo dịch vụ như bảo hiểm và bảo vệ môi trường. Đây là khoảng cách lớn so với立场 của Washington, cho rằng eo Hormuz phải hoạt động mà không cần giấy phép hay phí quá cảnh.

Eo Hormuz vận chuyển khoảng 20,9 triệu thùng dầu mỗi ngày trong nửa đầu năm 2025, tương đương khoảng 20% lượng dầu và nhiên liệu lỏng tiêu thụ toàn cầu. Các tuyến đường ống của Saudi Arabia và UAE có thể chuyển hướng một phần nguồn cung, nhưng công suất thay thế chỉ khoảng 4,7 triệu thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với lưu lượng bình thường qua eo biển. Rủi ro gián đoạn cung cấp do đó vẫn đáng lo ngại, đặc biệt nếu các điều kiện mới của Iran được thực thi.

Sau khi giảm mạnh đầu tuần nhờ kỳ vọng ngoại giao cải thiện, giá dầu Brent chốt phiên 6/8 tăng 3,83% lên 82,49 USD/thùng, còn WTI tăng 2,75% lên 77,29 USD/thùng. Đà tăng tiếp tục trong phiên 7/8 với Brent tăng 0,97% lên 83,29 USD/thùng và WTI tăng 0,83% lên 77,93 USD. Các nhà phân tích cho rằng thị trường đang điều chỉnh kỳ vọng từ eo Hormuz nhanh chóng bình thường sang kịch bản một hành lang hàng hải được quản lý chặt chẽ với các điều kiện về quốc tịch tàu, phí dịch vụ và an ninh.

Diễn biến tại Hormuz tiếp tục là rủi ro đáng theo dõi cho chi phí năng lượng và lạm phát của Việt Nam. Trong tháng 7, lượng dầu thô nhập khẩu giảm 11,9% so với cùng kỳ nhưng giá trị tăng 18%. Với xăng dầu thành phẩm, lượng nhập khẩu tăng 6% trong khi giá trị tăng 67,6%. Nếu giá dầu duy trì mức cao, áp lực có thể truyền sang chi phí vận tải, logistics và đầu vào sản xuất, đồng thời tăng nhu cầu ngoại tệ cho nhập khẩu. Doanh nghiệp đặc biệt gặp rủi ro từ biên độ biến động giá rộng và khó dự báo, nhất là với hợp đồng vận tải hoặc sản xuất chu kỳ dài.