Hé lộ đường dây “ăn chặn” nghìn tỷ từ lao động xuất khẩu: Tiền chảy đi đâu?

Một đường dây thu phí trái quy định quy mô lớn vừa bị phanh phui, liên quan đến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu lao động và nhóm cựu quan chức. Hàng chục nghìn người lao động đã bị “đội giá” chi phí, với tổng số tiền lên tới hàng nghìn tỷ đồng, trong đó một phần được dùng để chi “bôi trơn”, hối lộ nhằm trục lợi chính sách.

Thu chênh hàng chục đến hàng trăm triệu mỗi lao động

Theo kết luận điều tra, ba doanh nghiệp gồm Công ty Hoàng Long, Công ty Sona và Công ty Incoop3 đã thu các khoản phí vượt quy định từ người lao động, sau đó để ngoài sổ sách kế toán.

Tại Công ty Hoàng Long, Chủ tịch Nghiêm Quốc Hưng bị cáo buộc chỉ đạo thu thêm từ 45–135 triệu đồng/người trong giai đoạn 2020–2024.

Lao động đi Nhật Bản: quy định 57 triệu đồng, thực tế bị thu tới 144 triệu đồng (chênh 87 triệu đồng/người).

Lao động đi Đài Loan: quy định tối đa 78 triệu đồng, thực tế thu 123 triệu đồng (chênh 45 triệu đồng).

Lao động kỹ thuật cao sang Hàn Quốc: quy định 140 triệu đồng, thực tế bị thu tới 293 triệu đồng (chênh 153 triệu đồng/người).

Chỉ trong 4 năm, công ty này đã đưa hơn 15.000 lao động ra nước ngoài, thu tổng cộng hơn 1.800 tỷ đồng.

Lập hai hệ thống kế toán để “giấu” hơn 1.200 tỷ đồng

Đáng chú ý, doanh nghiệp bị cáo buộc vận hành song song hai hệ thống kế toán nhằm che giấu doanh thu thực tế.

Phần mềm Misa dùng để ghi nhận các khoản thu hợp lệ, phục vụ báo cáo thuế.

Phần mềm nội bộ Smart Soft dùng để theo dõi các khoản thu ngoài sổ sách, chủ yếu là tiền mặt không hóa đơn.

Thủ quỹ được giao viết phiếu thu tay không ghi rõ số tiền thực, sau đó lập lại chứng từ với số tiền thấp hơn để hợp thức hóa.

Kết quả, hơn 1.200 tỷ đồng đã bị “giấu” khỏi sổ sách, gây thiệt hại thuế cho Nhà nước hơn 241 tỷ đồng.

Nhiều doanh nghiệp cùng “ăn chặn”

Tại Công ty Sona, Chủ tịch Nguyễn Đức Nam cũng bị cáo buộc thu phí vượt quy định:

Trong 4 năm, công ty này thu trái quy định của 1.043 lao động, với tổng số tiền ngoài sổ sách là 29,2 tỷ đồng.

Tại Công ty Incoop3, Tổng giám đốc Nghiêm Văn Định chỉ đạo thu thêm 500–1.000 USD/người. Trong đó, môi giới giữ lại 300 USD, phần còn lại chuyển về công ty và dùng cho các khoản chi “bôi trơn”. Tổng số tiền thu trái quy định là khoảng 6 tỷ đồng từ 293 lao động.

Tiền “ăn chặn” được dùng để hối lộ

Một phần lớn số tiền thu trái phép đã được sử dụng để hối lộ nhằm tạo điều kiện phê duyệt hồ sơ và cấp phép.

Riêng tại Công ty Hoàng Long, Nghiêm Quốc Hưng bị cáo buộc đã hai lần đưa hối lộ cho cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan với tổng số 170.000 USD. Ngoài ra, trong các dịp lễ, Tết, ông Hoan còn nhận tổng cộng khoảng 450.000 USD và 90 triệu đồng từ nhiều doanh nghiệp.

Để phục vụ chương trình visa E7-3, Hưng cũng chi gần 240.000 USD (tương đương gần 6 tỷ đồng) nhằm “duy trì quan hệ”.

Các cá nhân khác cũng bị cáo buộc nhận hối lộ:

Theo kết luận điều tra bổ sung, tổng số tiền hưởng lợi:

Bức tranh sai phạm quy mô lớn

Vụ việc cho thấy một chuỗi sai phạm có tổ chức, từ doanh nghiệp đến một số cán bộ quản lý, tạo thành “vòng tròn khép kín” từ thu phí trái phép đến chi hối lộ.

Hệ quả không chỉ là thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng mà còn đẩy chi phí xuất khẩu lao động lên cao, gây áp lực lớn lên người lao động – những người vốn đã phải vay mượn để tìm cơ hội làm việc ở nước ngoài.