24HMONEY đã kiểm duyệtHành trình chục nghìn tấn thịt heo vào TP.HCM: Lỗ hổng sau những dấu kiểm dịch
Sau bê bối tại Công ty Đồ hộp Hạ Long, "đường đi" của hàng chục nghìn tấn thịt heo đổ về TP.HCM mỗi ngày một lần nữa bị đặt dưới kính hiển vi. Liệu quy trình "từ trang trại đến bàn ăn" có thực sự an toàn, hay chỉ đang tồn tại trên những báo cáo số liệu?
Thị trường tiêu thụ khổng lồ và sự phụ thuộc vào "ngoại tỉnh"
TP.HCM không phải là "vựa heo" của cả nước, nhưng lại là cái phễu khổng lồ tiêu thụ thực phẩm. Theo báo cáo mới nhất từ Sở An toàn thực phẩm giai đoạn 2021-2025, quy mô thực phẩm an toàn cung ứng cho thành phố đã mở rộng chóng mặt.
Mỗi năm, thành phố tiếp nhận trung bình 35.000 tấn thịt heo, 42.000 tấn thịt gà và hơn 500 triệu quả trứng gia cầm. Hầu hết nguồn cung này đến từ các tỉnh lân cận và khu vực phía Nam. Với một khối lượng thực phẩm khổng lồ vận chuyển xuyên biên giới địa chính trị mỗi ngày, công tác kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP) đang đối mặt với những áp lực chưa từng có.
Vụ Đồ hộp Hạ Long: "Giọt nước tràn ly" về lỗ hổng quản lý
Sự việc hàng trăm tấn thịt heo vi phạm tại Công ty Đồ hộp Hạ Long không chỉ là một vụ vi phạm đơn thuần, mà còn là hồi chuông báo động về việc kiểm soát thực phẩm đầu vào. Khi thịt heo đi qua nhiều tầng nấc trung gian trước khi chạm tay người tiêu dùng, chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo, toàn bộ chuỗi cung ứng sẽ bị "nhiễm độc".
PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan - Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM - thừa nhận: Hiện nay, việc quản lý vẫn dựa chủ yếu vào quy trình truyền thống là dấu kiểm soát thú y. Heo được kiểm dịch tại gốc (địa phương chăn nuôi), kiểm tra tại lò mổ và đóng dấu trước khi ra thị trường. Tuy nhiên, dấu kiểm dịch chỉ có giá trị tại thời điểm giết mổ. Một khi miếng thịt bị chia nhỏ và đẩy ra các kênh phân phối không chính thống, việc truy tìm nguồn gốc thực sự trở thành một "nhiệm vụ bất khả thi".
"Vòng nhận diện" có đang là đồ trang sức?
Để khắc phục điểm yếu của dấu thú y, TP.HCM đã tiên phong áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc bằng vòng nhận diện. Thế nhưng, thực tế triển khai lại phơi bày những nghịch lý.
"Nhiều trường hợp heo có gắn vòng nhưng dữ liệu trống rỗng, hoặc thông tin bị đứt đoạn không được cập nhật xuyên suốt," bà Phong Lan nhấn mạnh. Nguyên nhân sâu xa nằm ở sự phân mảnh trách nhiệm: Ngành nông nghiệp các tỉnh quản lý từ trang trại đến lò mổ, còn TP.HCM chỉ bắt đầu kiểm soát khi thịt đã về tới chợ đầu mối. Khi dữ liệu giữa các địa phương không "nói chuyện" được với nhau, chiếc vòng nhận diện đôi khi chỉ mang tính hình thức.
Bài toán "Từ trang trại đến bàn ăn": Cần một cuộc cách mạng kết nối
Trong bối cảnh TP.HCM tiếp tục phụ thuộc 80-90% nguồn thực phẩm từ bên ngoài, việc "kiểm tra nhiều hơn" có lẽ không hiệu quả bằng việc "kết nối tốt hơn".
Để bảo vệ bữa ăn của hàng triệu người dân, các chuyên gia cho rằng cần:
- Đồng bộ hóa dữ liệu: Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc liên tỉnh, nơi dữ liệu được cập nhật thời gian thực từ khâu chăn nuôi đến khi lên kệ siêu thị.
- Siết chặt trách nhiệm địa phương: Phân định rõ trách nhiệm của các trạm thú y tỉnh trong việc xác nhận nguồn gốc thực phẩm trước khi xuất tỉnh.
- Áp dụng chế tài mạnh: Xử lý hình sự các hành vi gian lận trong truy xuất nguồn gốc thay vì chỉ xử phạt hành chính.
An toàn thực phẩm không thể chỉ dừng lại ở những con dấu hay những báo cáo tăng trưởng đẹp mắt. Nếu không lấp đầy được các "khoảng trống" trong chuỗi quản lý, hành trình của chục nghìn tấn thịt heo vào TP.HCM vẫn sẽ là một canh bạc đầy rủi ro với sức khỏe cộng đồng.
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường