#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hai tỷ phú Việt đổ bộ ngành điện: Hòa Phát tự sản xuất, Vingroup muốn bán cho cả hệ sinh thái

Khi điện năng không còn chỉ là yếu tố chi phí mà trở thành hạ tầng chiến lược quyết định sức cạnh tranh dài hạn, hai tập đoàn tư nhân lớn là Hòa Phát và Vingroup đang đồng loạt tăng tốc đầu tư vào lĩnh vực năng lượng với những hướng đi rất khác nhau. Một bên tập trung tự chủ nguồn điện để tối ưu sản xuất, bên còn lại xây nền tảng nguồn điện quy mô lớn để phục vụ và thương mại hóa cho toàn bộ hệ sinh thái.

Hòa Phát: Tối ưu chi phí bằng chiến lược “tự sản xuất điện”

Cuối tháng 1/2026, đơn vị phát triển khu công nghiệp thuộc hệ sinh thái Hòa Phát đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác quốc tế trong lĩnh vực năng lượng tái tạo để triển khai điện mặt trời áp mái tại các khu công nghiệp do tập đoàn đầu tư. Mô hình được áp dụng theo hình thức IPP (đầu tư – sở hữu – vận hành), giúp khách thuê nhà xưởng tiếp cận nguồn điện xanh đạt chuẩn quốc tế.

Các hệ thống điện mặt trời áp mái không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn hỗ trợ doanh nghiệp FDI đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và chứng chỉ năng lượng tái tạo khi xuất khẩu hàng hóa.

Song song đó, lợi thế lớn nhất của Hòa Phát đến từ việc tận dụng nhiệt dư trong quá trình luyện thép để phát điện. Nhờ công nghệ thu hồi nhiệt, trong 6 tháng đầu năm 2025, tập đoàn có thể tự đáp ứng khoảng 90% nhu cầu điện cho sản xuất thép, tương đương giá trị tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng.

Khi nhiều khu công nghiệp trong hệ thống đạt tỷ lệ lấp đầy cao, điện mặt trời áp mái trở thành một phần giá trị gia tăng của hạ tầng, không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng sức hút với khách thuê quốc tế.

Chiến lược này phản ánh tư duy của Chủ tịch Trần Đình Long: năng lượng trước hết là đòn bẩy để củng cố lợi thế chi phí và tăng độ bền cho chuỗi sản xuất.

Vingroup: Đặt điện làm “xương sống” cho toàn bộ hệ sinh thái

Ở hướng ngược lại, VinEnergo – trụ cột năng lượng trong hệ sinh thái Vingroup – đang mở rộng nhanh quy mô với vốn điều lệ hàng chục nghìn tỷ đồng và danh mục dự án nguồn điện lên tới hàng nghìn MW, tập trung vào điện gió, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng.

Một số dự án điện gió quy mô lớn tại miền Trung đã được lên kế hoạch triển khai, đi kèm hạ tầng truyền tải để đấu nối trực tiếp vào lưới điện quốc gia. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nghiên cứu các phương án điện khí và lưu trữ nhằm đảm bảo tính ổn định của nguồn cung.

Khác với mô hình tối ưu nội bộ của Hòa Phát, chiến lược của Vingroup mang tính thương mại hóa rõ rệt. Nguồn điện không chỉ phục vụ các tổ hợp công nghiệp, nhà máy và chuỗi sản xuất trong hệ sinh thái, mà còn hướng tới cung cấp cho khách hàng FDI và thậm chí cư dân tại các đại đô thị.

Cách tiếp cận này gắn chặt với tầm nhìn dài hạn của Chủ tịch Phạm Nhật Vượng: năng lượng phải trở thành hạ tầng nền để vận hành hệ sinh thái công nghiệp – công nghệ – đô thị quy mô lớn, đặc biệt trong kỷ nguyên xe điện và chuyển đổi xanh.

Hai hướng đi khác nhau, cùng gặp ở xu thế điện xanh

Theo định hướng phát triển thị trường điện cạnh tranh, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện cơ chế bán buôn và tiến tới mở cửa bán lẻ điện. Tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện quốc gia đã tăng nhanh những năm gần đây và dự kiến tiếp tục mở rộng.

Nhu cầu vốn cho phát triển nguồn và lưới điện trong thập kỷ này lên tới hàng trăm tỷ USD, trong đó năng lượng tái tạo chiếm tỷ trọng lớn. Điều này mở ra dư địa đáng kể cho khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện năng.

Trong bối cảnh đó, chiến lược của hai tập đoàn tư nhân hàng đầu cho thấy năng lượng đang dịch chuyển vai trò — từ một yếu tố đầu vào sang lợi thế cạnh tranh chiến lược.

Một bên khóa chặt chi phí và nâng chuẩn hạ tầng sản xuất. Một bên xây nền tảng nguồn điện để kinh doanh và nuôi toàn bộ hệ sinh thái. Khác cách tiếp cận, nhưng cùng chung mục tiêu: làm chủ nguồn điện xanh, ổn định và dài hạn để nắm ưu thế trong chu kỳ tăng trưởng mới.