Gió đã xoay chiều với cổ tức ngân hàng

Thông tư mới từ Ngân hàng Nhà nước đặt ra bộ lọc khắt khe về an toàn vốn, buộc các ngân hàng phải ưu tiên tăng nội lực thay vì chia cổ tức tiền mặt ồ ạt. Trong bối cảnh yêu cầu Basel II/III ngày càng siết chặt, chỉ những nhà băng thực sự lành mạnh mới đủ điều kiện “rót tiền” về cho cổ đông. Giấc mơ cổ tức cao của nhiều nhà đầu tư có nguy cơ tan biến khi chính sách đang dần chuyển hướng từ ưu ái sang sàng lọc.

Cơn “mưa cổ tức” từng khiến cổ đông ngân hàng hoan hỉ nay đứng trước nguy cơ "tạnh" sớm. Thông tư mới về an toàn vốn buộc các nhà băng phải giữ lưng vốn dày, và chỉ những tổ chức thật sự vững mạnh mới còn cửa chia tiền mặt.

Cổ tức ngân hàng: Cuộc đua nước rút trước “vòng kim cô” vốn siết chặt

Thị trường ngân hàng đang chứng kiến cuộc đua chốt quyền cổ tức và phát hành cổ phiếu sôi động bậc nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trong khi nhiều nhà băng mạnh tay chia thưởng để gia tăng hấp dẫn cổ đông, thì viễn cảnh "mưa tiền mặt" có thể không còn dễ gặp khi chính sách siết chặt an toàn vốn chính thức có hiệu lực vào tháng 9/2025.

Chỉ trong khoảng thời gian từ cuối tháng 6 đến tháng 7/2025, hàng loạt ngân hàng thương mại đã lần lượt khóa sổ danh sách cổ đông để chi trả cổ tức hoặc phát hành cổ phiếu. Đáng chú ý, Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) lần đầu tiên kể từ khi niêm yết chia cổ tức tiền mặt với tỷ lệ 7%, tương đương hơn 1.726 tỷ đồng – dự kiến thanh toán vào ngày 7/8.

Cùng thời điểm, Nam A Bank phát hành hơn 343 triệu cổ phiếu trả cổ tức với tỷ lệ 25%, trong khi VietBank hoàn tất phát hành 107 triệu cổ phiếu với tỷ lệ 15%. Ngân hàng Quốc tế VIB chọn phương án phát hành 417 triệu cổ phiếu thưởng từ lợi nhuận giữ lại và quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, với tỷ lệ 14%.

Không dừng lại ở đó, hơn 10 ngân hàng khác – từ VietinBank, BIDV, MB đến Techcombank, SHB, TPBank – cũng lên kế hoạch chia cổ tức hoặc cổ phiếu thưởng trong năm 2025. Đáng chú ý, MB và Techcombank vẫn duy trì chính sách trả cổ tức tiền mặt. Cụ thể, MB chia cổ tức tổng cộng 35%, trong đó phần tiền mặt trị giá 1.831 tỷ đồng, còn Techcombank dự kiến chi gần 7.065 tỷ đồng để trả cổ tức tiền mặt với tỷ lệ 10%.

KienlongBank thậm chí còn nâng tỷ lệ cổ tức bằng cổ phiếu lên 60%, mức cao nhất trong lịch sử ngân hàng này, đồng thời trình phương án tăng vốn điều lệ từ 3.652 tỷ đồng lên 5.822 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu thưởng theo tỷ lệ 100:60.

Khung pháp lý mới siết cổ tức tiền mặt: Ai khỏe, người đó được chia

Tuy nhiên, viễn cảnh nhận cổ tức tiền mặt – vốn được coi là "thước đo sức khỏe" tài chính của ngân hàng – sẽ không còn dễ dàng như trước khi Thông tư 14/2025/TT-NHNN bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/9/2025. Theo đó, chỉ các ngân hàng đáp ứng đủ bộ tiêu chí an toàn vốn khắt khe mới được phép phân phối lợi nhuận bằng tiền mặt.

Cụ thể, ngân hàng không có công ty con phải duy trì tối thiểu: vốn lõi cấp 1 đạt 4,5%, vốn cấp 1 đạt 6% và tỷ lệ an toàn vốn (CAR) đạt 8%. Với ngân hàng có công ty con, các chỉ tiêu này phải được đáp ứng trên cơ sở hợp nhất. Ngoài ra, ngân hàng còn phải tuân thủ lộ trình tăng dần bộ đệm bảo toàn vốn từ 0,625% trong năm đầu lên 2,5% sau bốn năm. Điều đó đồng nghĩa: từ năm 2029, muốn chia cổ tức tiền mặt, ngân hàng buộc phải đạt vốn lõi 7%, vốn cấp 1 là 8,5% và CAR tối thiểu 10,5%.

Không dừng lại ở đó, các ngân hàng còn có thể phải duy trì thêm bộ đệm vốn phản chu kỳ từ 0–2,5% hoặc tỷ lệ vốn cao hơn nếu được xếp vào nhóm “có tầm quan trọng hệ thống”.

Cổ tức chọn lọc: Thời của ngân hàng thực sự khỏe

Những quy định mới được đánh giá là bước đi mạnh mẽ của cơ quan quản lý nhằm bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng trong bối cảnh áp lực tín dụng, lãi suất và biến động kinh tế đang gia tăng. Nhưng với nhà đầu tư, điều này báo hiệu một sự chuyển pha rõ rệt: thời kỳ “cổ tức đại trà” đã qua, nhường chỗ cho giai đoạn cổ tức chọn lọc – nơi chỉ những ngân hàng có nội lực mạnh mới có thể duy trì chính sách chia thưởng bằng tiền mặt.

Trong bối cảnh đó, các ngân hàng buộc phải tính toán kỹ lưỡng giữa duy trì thanh khoản, đảm bảo vốn và phân phối lợi nhuận. Cổ đông, thay vì chỉ trông đợi “chia tiền đều tay”, sẽ cần nhìn xa hơn vào sức khỏe tài chính và khả năng thích ứng chính sách của từng ngân hàng cụ thể.