Giá dầu đứng trước ngưỡng cửa 200 USD sau đòn không kích của Mỹ

Eo biển Hormuz đóng băng, phí rủi ro tăng vọt và bóng ma năng lượng đắt đỏ đang đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cuộc tấn công chính xác của Mỹ vào đảo Kharg – "trái tim" xuất khẩu dầu mỏ của Iran – đã kích hoạt cơn địa chấn trên bảng điện tử toàn cầu. Dù các cơ sở bơm dầu tạm thời được "tha bổng", rủi ro đứt gãy nguồn cung đã đẩy giá dầu Brent vượt mốc 100 USD và chưa có dấu hiệu dừng lại.

Ngay sau diễn biến trên, giá dầu chuẩn Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng, mức cao nhất trong gần 4 năm.

Các chuyên gia cảnh báo nếu công suất xuất khẩu tại Kharg giảm 10–25%, giá dầu có thể tăng lên 120–140 USD/thùng. Trong trường hợp tổn thất vượt 50%, giá dầu có thể phá mốc 160 USD/thùng.

Kịch bản cực đoan nhất là khi cơ sở này bị phá hủy hoàn toàn, giá dầu có thể vượt 200 USD/thùng và thị trường phải mất nhiều năm để phục hồi nguồn cung.

Logistics toàn cầu chao đảo

Căng thẳng tại Kharg đang lan rộng ra toàn bộ chuỗi logistics năng lượng. Tuyến vận tải chiến lược qua Strait of Hormuz – nơi vận chuyển phần lớn dầu mỏ thế giới – đang đối mặt rủi ro tắc nghẽn nghiêm trọng.

Tình hình càng căng thẳng khi United Arab Emirates phải đánh chặn hàng chục mục tiêu trên không gần cảng trung chuyển Fujairah, một nút logistics quan trọng của khu vực.

Theo đánh giá của International Energy Agency, đây có thể là một trong những đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong nhiều năm qua.

Để giảm phụ thuộc vào tuyến Hormuz, Saudi Arabia đang tăng cường vận chuyển dầu qua các đường ống dẫn ra Biển Đỏ.

Hiệu ứng domino với kinh tế toàn cầu

Sự biến động của thị trường năng lượng đang lan rộng sang nhiều lĩnh vực kinh tế.

Chi phí nhiên liệu hàng không tăng mạnh, gây áp lực lên ngành vận tải và logistics. Một số quốc gia đã phải siết chặt nguồn cung năng lượng cho công nghiệp.

Giới phân tích cũng cảnh báo thiếu hụt khí tự nhiên có thể kéo theo chi phí phân bón tăng cao, gây tác động dây chuyền tới sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực.

Trong khi đó, dòng vốn đầu tư đang dịch chuyển mạnh sang các lĩnh vực năng lượng ít rủi ro hơn như năng lượng tái tạo, lưu trữ điện và điện hạt nhân.

Theo nhiều chuyên gia, diễn biến tại Kharg cho thấy hạ tầng năng lượng ngày càng trở thành công cụ địa chính trị quan trọng, có thể làm thay đổi toàn bộ cán cân thị trường năng lượng toàn cầu.