Giá dầu còn dư địa tăng?

Với mức thâm hụt thực tế neo ở ngưỡng 5 triệu thùng/ngày trong quý II/2026, thị trường dầu mỏ toàn cầu đang tự co kéo giữa gọng kìm suy giảm tổng cầu và áp lực cạn kiệt kho dự trữ chiến lược.

Theo phân tích của PSI, thị trường năng lượng toàn cầu trong quý II/2026 tiếp tục duy trì trạng thái căng thẳng khi giá dầu Brent đứng vững ở vùng cao. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự mất cân đối cung - cầu, với thời điểm thị trường thiếu hụt hơn 6 triệu thùng/ngày.

Dù giá trị hợp lý dài hạn của dầu Brent được ước tính quanh 90 USD/thùng, thực tế giá đã vượt mốc 100 USD/thùng từ giữa tháng 3 và phần lớn thời gian dao động trong vùng 103-108 USD/thùng.

Không chỉ chịu tác động từ cung - cầu, giá dầu còn được nâng đỡ bởi những rủi ro địa chính trị, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thị trường dầu mỏ thế giới.

Theo PSI, các tín hiệu ngoại giao chỉ giúp giá dầu hạ nhiệt trong ngắn hạn. Những bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân Iran, các lệnh trừng phạt và an ninh hàng hải vẫn khiến thị trường duy trì trạng thái bất định.

Trong khi đó, thị trường đang tự điều chỉnh thông qua việc giảm nhu cầu tiêu thụ và rút bớt lượng dự trữ. Dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy năm 2026 từng được kỳ vọng dư cung khoảng 3-4 triệu thùng/ngày, song lượng dư cung này nhanh chóng trở thành "tấm đệm" hấp thụ cú sốc nguồn cung.

Cùng lúc, nhu cầu tiêu thụ dầu cũng suy yếu do giá năng lượng cao, kinh tế tăng trưởng chậm và nhập khẩu của Trung Quốc giảm tốc.

Nhờ những yếu tố này, mức thiếu hụt thực tế hiện được kiểm soát quanh 5 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, PSI đánh giá đây vẫn là con số rất lớn và sẽ tiếp tục tạo áp lực lên giá dầu nếu kéo dài.

Tồn kho khó phục hồi nhanh

PSI nhận định việc tái tích lũy tồn kho dầu toàn cầu sẽ diễn ra chậm bởi chỉ có thể thực hiện khi thị trường quay trở lại trạng thái dư cung.

Theo tính toán, ngay cả trong kịch bản tích cực với mức dư cung 2-3 triệu thùng/ngày, thế giới cũng cần từ 6-12 tháng để bù lại lượng tồn kho đã hao hụt.

Nếu dư cung chỉ đạt khoảng 1 triệu thùng/ngày, thời gian phục hồi có thể kéo dài tới gần hai năm.

Đáng chú ý, lượng dầu thiếu hụt tích lũy do các biến động địa chính trị được ước tính gần 2 tỷ thùng, tương đương khoảng 30% tổng tồn kho dầu toàn cầu. Điều này đồng nghĩa nhu cầu bổ sung kho dự trữ thương mại và dự trữ chiến lược của nhiều quốc gia sẽ duy trì ở mức cao trong vài năm tới, tiếp tục tạo lực đỡ cho giá dầu.

PSI cho rằng ngay cả khi xung đột lắng dịu và eo biển Hormuz hoạt động bình thường trở lại, thị trường dầu mỏ vẫn khó giảm nhiệt nhanh bởi nhu cầu tái xây dựng tồn kho sẽ giữ giá ở mặt bằng cao trong trung hạn.

Ba kịch bản cho giá Brent

PSI xây dựng ba kịch bản chính đối với giá dầu Brent thời gian tới.

Kịch bản bình thường hóa: Giá dao động 80-100 USD/thùng nếu hoạt động vận tải qua Hormuz dần khôi phục, xuất khẩu dầu cải thiện nhưng chi phí bảo hiểm và logistics vẫn ở mức cao.

Kịch bản gián đoạn kéo dài: Giá duy trì trong vùng 100-130 USD/thùng khi vận tải qua Hormuz còn ngắt quãng, nguồn cung tiếp tục bị thắt chặt và tồn kho thương mại suy giảm.

Kịch bản leo thang xung đột: Giá có thể vọt lên 130-160 USD/thùng, thậm chí cao hơn nếu Hormuz đóng cửa hoàn toàn hoặc hạ tầng năng lượng tại Vùng Vịnh bị tấn công, khiến xuất khẩu dầu sụt giảm nghiêm trọng.

Doanh nghiệp dầu khí hưởng lợi

Trên cơ sở tổng hợp các yếu tố cung - cầu và rủi ro địa chính trị, PSI dự báo giá dầu Brent trung bình năm 2026 sẽ dao động quanh 80-85 USD/thùng.

Đây được xem là vùng giá đủ cao để duy trì hiệu quả hoạt động của nhiều doanh nghiệp dầu khí, đồng thời mở ra chu kỳ kinh doanh thuận lợi hơn nếu thị trường tiếp tục giữ được mặt bằng giá hiện tại.