Giá dầu chưa phản ánh hết rủi ro?

Xung đột Mỹ - Iran tiếp tục phủ bóng lên thị trường năng lượng, nhưng giá dầu vẫn chưa quay lại vùng đỉnh như năm 2022. Nhiều chuyên gia cho rằng thị trường không đánh cược vào hòa bình, mà đặt niềm tin vào khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng toàn cầu trước các cú sốc địa chính trị.

Dù nguồn cung từ Trung Đông đang chịu sức ép, giới giao dịch vẫn kỳ vọng các tuyến vận chuyển thay thế và sự điều chỉnh của dòng chảy thương mại sẽ giúp hạn chế nguy cơ thiếu hụt dầu nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu các "điểm nghẽn" chiến lược đồng loạt bị phong tỏa, thị trường có thể phải định giá lại toàn bộ rủi ro.

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn diễn biến khó lường, mặc dù có hy vọng tạm ngừng các đợt tấn công. Chỉ một tia hy vọng như vậy đã khiến giá dầu Brent giảm gần 5% xuống 92,06 USD/thùng. Tuy nhiên, tình hình thực tế trên thị trường vật chất phức tạp hơn. Eo biển Hormuz vẫn bất ổn, lưu lượng tàu thuyền sụt giảm mạnh. Iran đã kích hoạt lực lượng Houthi tại Yemen để tấn công các tàu chở dầu Saudi Arabia qua eo biển Bab el-Mandeb, buộc Saudi Arabia phải chuyển hướng vận chuyển qua kênh đào Suez, hành trình dài hơn và tốn kém hơn.

Giá dầu Brent từng giảm xuống 70,14 USD/thùng vào ngày 2/7 trong thời gian ngừng bắn, sau đó tăng 45% lên đỉnh 102 USD/thùng vào ngày 23/7. Mức đỉnh này vẫn thấp hơn đáng kể so với 139,13 USD/thùng mà Brent đạt được sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2/2022. Khi đó, thị trường lo ngại xuất khẩu dầu Nga sẽ bị gián đoạn nghiêm trọng. Tuy nhiên, những lo ngại này không hoàn toàn trở thành hiện thực vì thị trường nhanh chóng thích ứng bằng cách chuyển hướng dầu Nga sang Trung Quốc và Ấn Độ, trong khi châu Âu tăng nhập khẩu từ châu Mỹ và châu Phi.

Sự gián đoạn nguồn cung dầu thực sự đang diễn ra, nhưng thị trường đang định giá khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhà đầu tư đang đặt cược rằng thị trường có thể xử lý những gián đoạn này bằng cách điều chỉnh các dòng chảy thương mại và tăng nguồn cung từ những khu vực thay thế. Việc vận chuyển dầu từ cảng Yanbu của Saudi Arabia đến châu Á thông qua kênh đào Suez hoàn toàn khả thi, mặc dù tốn kém và mất nhiều thời gian hơn. Các giải pháp thay thế khác cũng đang xuất hiện, chẳng hạn Iraq vận chuyển dầu bằng đường bộ sang Thổ Nhĩ Kỳ.

Nếu khả năng thích ứng của thị trường bị giới hạn, giá hàng hóa có thể phải điều chỉnh mạnh hơn. Các kịch bản rủi ro bao gồm Iran phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz, Houthi mở rộng tấn công khiến Bab el-Mandeb gần như bị đóng cửa, hoặc Saudi Arabia và UAE gặp gián đoạn xuất khẩu. Nếu một hoặc nhiều kịch bản này xảy ra, thị trường có thể phải định giá lại rủi ro, kéo theo đà tăng không chỉ của dầu mà còn của khí tự nhiên, sản phẩm lọc dầu và nhiều loại hàng hóa khác.

Giá dầu nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao và biến động mạnh hơn thay vì sớm trở lại vùng giá thấp. Điều này tạo áp lực tăng đối với chi phí vận tải, năng lượng và sản xuất, giữ lực đỡ cho các nhóm hàng hóa liên quan đến năng lượng và có thể lan tỏa sang nông sản, kim loại công nghiệp và kim loại quý thông qua chi phí đầu vào. Tuy nhiên, do thị trường vẫn tin vào khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng, mức tăng của hàng hóa có thể diễn ra từ từ hơn, trừ khi xuất hiện một cú sốc mới làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung từ Trung Đông.