GDP tăng 31 lần, Việt Nam đổi vị thế

Sau hơn ba thập kỷ, GDP danh nghĩa của Việt Nam đã tăng khoảng 31,6 lần, từ 16,29 tỷ USD năm 1994 lên khoảng 514,7 tỷ USD năm 2025. Khoảng cách quy mô với Thái Lan thu hẹp mạnh, kéo theo những thay đổi đáng chú ý đối với sản xuất, xuất khẩu, FDI và doanh nghiệp trong nước.

Từ một nền kinh tế có quy mô chỉ bằng khoảng 11% Thái Lan năm 1994, Việt Nam đến năm 2025 đã tương đương gần 89%. Tuy nhiên, phía sau con số GDP là bài toán lớn hơn: doanh nghiệp Việt Nam phải tạo được nhiều giá trị gia tăng hơn trong chuỗi sản xuất.

Năm 1994, GDP danh nghĩa Việt Nam đạt khoảng 16,29 tỷ USD, chỉ tương đương 11% quy mô 146,68 tỷ USD của Thái Lan. Đến năm 2025, GDP Việt Nam đạt khoảng 514,7 tỷ USD, trong khi Thái Lan ở mức khoảng 577 tỷ USD. Khoảng cách tuyệt đối còn khoảng 62 tỷ USD, nhưng tỷ lệ tương quan đã thay đổi mạnh.

Đáng chú ý, năm 2025 GDP Việt Nam tăng 8,02%, trong khi kinh tế Thái Lan tăng khoảng 2,4%. Chênh lệch tốc độ tăng trưởng tạo ra thay đổi đáng kể về quy mô tương đối, dù GDP tính bằng USD còn chịu ảnh hưởng của tỷ giá và lạm phát.

Với doanh nghiệp, động lực đáng chú ý nhất nằm ở thương mại và công nghiệp chế biến, chế tạo. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 930,05 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17%. Riêng công nghiệp chế biến chiếm khoảng 88,7% kim ngạch xuất khẩu, cho thấy sản xuất định hướng xuất khẩu đang giữ vai trò lớn trong tăng trưởng.

Nhóm điện tử, máy tính và linh kiện cũng lần đầu vượt 100 tỷ USD, đạt khoảng 107,7 tỷ USD. Đây là dấu hiệu cho thấy Việt Nam ngày càng gắn sâu với các chuỗi cung ứng điện tử và công nghiệp toàn cầu.

Nhưng bức tranh có một điểm cần lưu ý: khu vực FDI chiếm tới 77,3% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa năm 2025, tương đương khoảng 367,09 tỷ USD. Tổng vốn FDI đăng ký đạt hơn 38,4 tỷ USD, vốn thực hiện khoảng 27,62 tỷ USD, tăng 9%.

Điều này tạo cơ hội mở rộng sản xuất cho các ngành điện tử, linh kiện, máy móc, logistics, khu công nghiệp và dịch vụ hỗ trợ. Ngược lại, tỷ trọng FDI lớn cũng đặt ra bài toán về mức độ tham gia của doanh nghiệp nội địa: bao nhiêu giá trị được giữ lại trong nước, bao nhiêu doanh nghiệp Việt có thể trở thành nhà cung ứng cấp cao và mức độ chuyển giao công nghệ thực tế ra sao.

Một điểm khác biệt cũng cần được nhìn rõ: GDP lớn không đồng nghĩa thu nhập bình quân đã tương đương. Năm 2025, GDP bình quân đầu người của Việt Nam khoảng 5.066 USD, thấp hơn mức 8.056 USD của Thái Lan.

Vì vậy, chặng đường tiếp theo không chỉ là mở rộng quy mô nền kinh tế. Với doanh nghiệp, câu chuyện quan trọng hơn nằm ở năng suất, công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa và khả năng chuyển từ gia công sang tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.