Gánh nặng ngành thép 6 tháng cuối năm

Nửa đầu tháng 8, giá thép đã có 2 đợt điều chỉnh giảm, nâng tổng số lần giảm kể từ ngày 11/5/2022 lên con số 13, do chịu nhiều áp lực.

Nhu cầu giảm, tồn kho tăng

Trong 3 tháng qua, mức giảm của giá thép là 4 - 5 triệu đồng/tấn, hiệndao động trong khoảng 14 - 16 triệu đồng/tấn, tùy loại thép và thương hiệu. Nguyên nhân khiến giá thép trong nước liên tục giảm là do giá phôi thép và nguyên vật liệu đầu vào trên thế giới đi xuống. Tính riêng quý II/2022, giá quặng sắt, thép phế, than cốc giảm 40 - 50%.

Bên cạnh đó, nhu cầu thép cảtrong và ngoài nước đều suy yếu. Số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy, lượng sắt thép các loại xuất khẩu của cả nước trong tháng 7/2022 là 613.454 tấn, giảm 28,7% so với tháng 6. Lũy kế 7 tháng đầu năm 2022, lượng sắt thép xuất khẩu giảm hơn 22% so với cùng kỳ năm 2021.

Về thị trường trong nước, theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), trong tháng 7/2022, tiêu thụ thép các loại là 1,99 triệu tấn, giảm 11,48% so với tháng 6 và giảm 12,1% so với cùng kỳ năm 2021. Tính chung7 tháng đầu năm 2022, tiêu thụ thép thành phẩm đạt 17,1 triệu tấn, giảm 1,2% so với cùng kỳ năm 2021.

Đáng lưu ý, Trung Quốc là thị trường xuất nhập khẩu thép lớn nhất của Việt Nam, nhưng ngành công nghiệp thép nước này đang bước vào giai đoạn bấp bênh do ảnh hưởng từ thị trường bất động sản ngày càng trầm lắng, kéo theo nhu cầu thép đi xuống. Việc nhiều người mua nhà từ chối thanh toán đối với các căn hộ chưa hoàn thiện tại Trung Quốc và cuộc khủng hoảng nợ bất động sản từ năm trước có ảnh hưởng lớn đến lĩnh vực thép.

Ba rủi ro đáng lưu ý

Theo VSA, giá thép trong nước giảm theo xu hướng của thế giới do nhu cầu và giá nguyên liệu đầu vào đều giảm. Hầu hết các nhà máy thép đang ở trong tình trạng khó khăn do hàng tồn kho giá cao, mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt. Trong khi đó, triển vọng xuất khẩu thép những tháng cuối năm khá ảm đạm, trong bối cảnh các thị trường khác trên thế giới cũng đang tìm kiếm thêm thị trường và đẩy mạnh xuất khẩu như Campuchia, Hồng Kông (Trung Quốc), Canada, Mỹ.

Theo đánh giá của các chuyên gia ngành bất động sản sẽ khó hồi phục như kỳ vọng trong nửa cuối năm 2022 do áp lực lạm phát và chính sách kiểm soát tín dụng bất động sản. Theo đó, ngành thép sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp cả về sản lượng sản xuất và tiêu thụ.

Một số rủi ro, thách thức mà ngành thép có thể phải đối mặt từ nay đến cuối năm 2022 là giá nguyên liệu biến động, trong khi chi phí nguyên liệu chiếm 65 - 75% giá thành sản xuất và đa phần phải nhập khẩu; lạm phát khiến giá vật liệu xây dựng tăng, dẫn tới nhu cầu xây dựng giảm; các nhà sản xuất thép của Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu...

Dự phóng xuất khẩu thép của Việt Nam có thể giảm tốc trong 2 quý cuối năm 2022, nhất là mảng tôn mạ. Những tháng gần đây, sản lượng xuất khẩu tôn mạ hàng tháng ở mức thấp do nhu cầu giảm ở các thị trường xuất khẩu chủ chốt như Mỹ, EU.