24HMONEY đã kiểm duyệtEo biển Hormuz nóng trở lại trước khả năng Mỹ can thiệp vào Iran
Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược của thị trường năng lượng toàn cầu – đang một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý, trong bối cảnh chính quyền Mỹ được cho là đang cân nhắc các phương án can thiệp nhằm vào Iran. Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, kéo theo hệ lụy khó lường đối với kinh tế thế giới.
Theo kênh CNBC ngày 12/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét nhiều kịch bản đối phó với Iran, sau khi Washington cáo buộc Tehran trấn áp các cuộc biểu tình trong nước. Giới quan sát cho rằng bất kỳ động thái quân sự nào cũng có thể đẩy căng thẳng Mỹ–Iran vượt ngưỡng kiểm soát, đặc biệt nếu Iran đáp trả bằng cách gây sức ép lên Eo biển Hormuz.
“Nút thắt cổ chai” của thị trường dầu mỏ
Eo biển Hormuz là tuyến đường biển hẹp nối Vịnh Ba Tư với biển Arab, nơi gần 1/3 lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới phải đi qua. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể nhanh chóng gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu.
Ông Saul Kavonic, Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng của công ty MST Marquee, cảnh báo rằng một cuộc đối đầu quân sự có thể khiến Iran tìm cách “bóp nghẹt” Hormuz, đặc biệt trong bối cảnh Tehran ngày càng chịu áp lực từ Mỹ. “Gián đoạn tại Hormuz có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng dầu khí toàn cầu”, ông Kavonic nhận định.
Theo dữ liệu của công ty tình báo thị trường Kpler, trong năm 2025, mỗi ngày có khoảng 13 triệu thùng dầu thô đi qua Eo biển Hormuz, tương đương khoảng 31% tổng lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Rủi ro phong tỏa tuyến đường này từng nổi lên rõ nét trong đợt căng thẳng Mỹ–Iran hồi tháng 6/2025.
Giá dầu có thể bật tăng hai chữ số
Các nhà phân tích cho rằng trong kịch bản xấu nhất – khi tàu chở dầu không thể lưu thông hoặc hạ tầng năng lượng bị tấn công – giá dầu có thể tăng vọt ở mức hai chữ số.
Ông Andy Lipow, Chủ tịch Hiệp hội Dầu mỏ Lipow, dự báo nỗi lo đóng cửa Hormuz có thể đẩy giá dầu tăng thêm vài USD mỗi thùng trong ngắn hạn. “Nếu eo biển này bị đóng cửa hoàn toàn, cú sốc giá có thể lên tới 10–20 USD mỗi thùng”, ông Lipow nói.
Tuy nhiên, ông Kavonic cho rằng phản ứng của thị trường nhiều khả năng sẽ mang tính tức thời. Giá dầu có thể tăng mạnh ngay sau một cuộc tấn công của Mỹ, nhưng sẽ hạ nhiệt nếu xuất hiện dấu hiệu cho thấy gián đoạn chỉ chỉ mang tính tạm thời.
Hiện giá dầu Brent đang dao động quanh mức 63 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ ở khoảng 59 USD/thùng.
Xác suất leo thang vẫn được đánh giá thấp
Dù rủi ro hiện hữu, phần lớn chuyên gia nhận định kịch bản thảm họa vẫn có xác suất xảy ra thấp. Theo bà Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao của Kpler, Iran hoàn toàn có thể đe dọa đóng Eo biển Hormuz, nhưng khả năng thực thi là một câu chuyện khác.
“Iran có thể không muốn làm vậy do cán cân quyền lực phức tạp trong khu vực, đồng thời cũng khó có khả năng phong tỏa hoàn toàn tuyến đường này khi hải quân Mỹ vẫn duy trì hiện diện dày đặc”, bà Xu phân tích. Ngay cả trong trường hợp Iran chỉ quấy rối tàu chở dầu hoặc gây gián đoạn ngắn hạn, tác động thực tế đối với nguồn cung toàn cầu có thể vẫn ở mức hạn chế.
Kpler cũng cho biết thị trường dầu mỏ hiện đang trong trạng thái dư cung, với khoảng 2,5 triệu thùng/ngày trong tháng 1 và hơn 3 triệu thùng/ngày trong các tháng 2 và 3, qua đó phần nào làm giảm nguy cơ sốc giá kéo dài.
Iran không phải Venezuela
Các chuyên gia đồng loạt cảnh báo không nên so sánh trực tiếp Iran với Venezuela – nơi chính quyền Mỹ từng sử dụng các biện pháp trừng phạt và tịch thu mạnh tay để gây sức ép. Theo bà Xu, bối cảnh địa chính trị Trung Đông phức tạp hơn rất nhiều, và Iran cũng ở xa lãnh thổ Mỹ hơn so với Venezuela.
Ông Bob McNally, Chủ tịch Tập đoàn Năng lượng Rapidan, cho rằng mọi hành động quân sự liên quan đến Iran đều tiềm ẩn rủi ro cao hơn đáng kể, do quy mô xuất khẩu dầu và mức độ phụ thuộc vào Eo biển Hormuz. Ông ước tính có khoảng 70% khả năng Mỹ sẽ tiến hành các cuộc tấn công chọn lọc, thay vì một chiến dịch quân sự toàn diện.
Trong khi đó, Iran tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công. Ngày 11/1, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo rằng bất kỳ đòn tấn công nào của Mỹ cũng sẽ khiến Israel cùng các căn cứ và tàu quân sự Mỹ trong khu vực trở thành mục tiêu hợp pháp.
Thị trường chờ quyết định từ Washington
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump dự kiến ngày 13/1 sẽ chủ trì cuộc họp để nghe báo cáo về các phương án hành động liên quan đến Iran. Những lựa chọn được đưa ra bao gồm tăng cường trừng phạt, chiến tranh mạng, gây sức ép trên không gian thông tin, hoặc các hành động quân sự giới hạn.
Trong lúc Washington cân nhắc bước đi tiếp theo, Eo biển Hormuz tiếp tục là “điểm nóng” mà chỉ một động thái sai lầm cũng có thể làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường